Крупки
| Қала | |||||
| Крупки | |||||
| белар. Крупкі | |||||
| | |||||
| |||||
| Әкімшілігі | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ел | |||||
| Облыс | |||||
| Аудан | |||||
| Тарихы мен географиясы | |||||
| Координаттары |
54°19′30″ с. е. 29°08′10″ ш. б. / 54.32500° с. е. 29.13611° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 54°19′30″ с. е. 29°08′10″ ш. б. / 54.32500° с. е. 29.13611° ш. б. (G) (O) (Я) | ||||
| Алғашқы дерек | |||||
| Қала статусы |
1991 | ||||
| Жер аумағы |
28,7 км² | ||||
| Орталығының биiктігі |
174 ± 1 м | ||||
| Уақыт белдеуі | |||||
| Тұрғындары | |||||
| Тұрғыны |
8 276 адам (2026) | ||||
| Сандық идентификаторлары | |||||
| Телефон коды |
+375 1796 | ||||
| Пошта индексі |
222001 | ||||
Крупки шекарасы
| |||||
Крупки (белар. Крупкі) — Беларусь Республикасының Минск облысындағы қала. Крупки ауданының әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Крупки қаласының халқы 8 276 адамды құрады.[1]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Ол Минск қаласынан 120 шақырым жердегі Бобр өзенінің аңғарында орналасқан. Минск-Орша учаскесіне қызмет көрсететін «Новая жизнь» теміржол стансасы қаланың оңтүстік шетіне іргелес орналасқан. R19 тас жолы (Крупки-Толочин) Крепки арқылы өтіп, Клады ауылының маңында 12 шақырым жердегі М1 (Брест-Минск) тас жолына қосылады. Автожолдар мен теміржол байланыстары қаланы Минск, Орша, Борисов, Смолевичи, Толочин және Березиномен байланыстырады.[2]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Крупки қонысы жазбаша дереккөздерде алғаш рет 1593 жылы 25 ақпанда Трифон Коробейниковтың «Мәскеуден Иерусалимге екінші сапар» атты еңбегінде айтылған. 1613 жылы Крупки Николай Радзивилл Сиротканың тапсырысымен Амстердамда картограф Т.Маковский жариялаған Литва Ұлы Герцогтігінің картасында пайда болды. 1627 жылы князь Симон Самуэль Сангушко Крупки қаласын және оның 60 үйін әйелі Елена Корвин-Гасевскаяға сыйға тартты.
1793 жылы, Польша-Литва Достастығы екінші рет бөлінгеннен кейін, Крупки Ресей империясының Могилев губерниясының Сенненский ауданының Бобрская болысының құрамына кірді.
1917 жылы Крупкиде жұмысшылар мен шаруалар депутаттарының жергілікті кеңесі құрылды. Төрт жыл бойы Крупки РСФСР құрамында болды, ал Беларусь шекарасы қазіргі Крупки ауданының аумағы арқылы өтті. 1924 жылы 17 шілдеде Крупки Крупки ауданының орталығына айналды. 1938 жылы 20 ақпанда Крупки Минск облысының құрамына кірді, ал 27 қыркүйекте оған қалалық қоныс мәртебесі берілді.
1941 жылы соғыс басталғаннан кейін Крупки ауданын нацистік басқыншылар басып алды. Соғыс кезінде мұнда екі мыңнан астам адам қаза тапты. 1942 жылы ауданда шамамен 6000 партизан қатысқан маңызды партизандық қозғалыс дамыды. Крупки ауданы Багратион операциясы кезінде үш күн ішінде басқыншылардан толығымен азат етілді.
1991 жылы Крупкиге қала мәртебесі берілді, ал 1999 жылы оның елтаңбасы бекітілді.[3]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Өнеркәсіп салаларына ағаш өңдеу, зығыр фабрикалары, орман шаруашылығы және жеміс-жидек пен көкөністі қайта өңдеу кіреді.[4]
Крупкиде Кеңес Одағының Батырлары А.Ф.Колесова мен У.М.Мартинкевичке ескерткіштер, сондай-ақ Кеңес Одағының екі рет Батыры атағын алған ұшқыш-ғарышкер В.В.Коваленконың бюсті орнатылды. ХХ ғасырдың басында модерн стилінде кірпіштен салынған кешен сақталған.[5]
Галерея
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Численность населения на 1 января 2026 г. и среднегодовая численность населения за 2025 год по Республике Беларусь. Тексерілді, 1 маусым 2026.
- ↑ Европа. Белоруссия. Минская область. Крупский район. Тексерілді, 1 маусым 2026.
- ↑ История развития - Крупки. Тексерілді, 1 маусым 2026.
- ↑ Карта Крупок. Тексерілді, 1 маусым 2026.
- ↑ Крупки. Тексерілді, 1 маусым 2026.
| ||||||

