Куба (арал)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Куба
ис. Cuba
Cuba Topography.png
Сипаттамасы
Ауданы105 000 км²
Ең биік нүктесі1974 м
Тұрғындар (2010 жыл)11 000 000 адам
Халық тығыздығыАйтылым қатесі: Күтілмеген оператор < адам/км²
Орналасуы
22° с. е. 79° б. б. / 22° с. е. 79° б. б. / 22; -79 (G) (O) (Я)Координаттар: 22° с. е. 79° б. б. / 22° с. е. 79° б. б. / 22; -79 (G) (O) (Я) (T)
АкваторияКариб теңізі
Ел Куба
Куба (арал) (Куба)
Brown 804000 pog.svg
Куба
Commons-logo.svg Куба Ортаққорда

Куба (исп. Cuba) — Кариб теңізінің солтүстігіндегі арал, Үлкен Антиль аралдарындағы ең үлкені. Солтүстік Америкамен солтүстігінде Флорида бұғазы және батыста Юкатан бұғазымен бөлінеді. Ауданы - 105 мың км². Бұл Куба Республикасының негізгі аумағы.

Бедері[өңдеу]

Кубаның бедері негізінен жазық, ал төбелер мен таулар аумақтың үштен бір бөлігін алады. Арал бірнеше табиғи аумақтарға бөлінген. Батыста аралдың геологиялық құрылымы мен топографиясы мозаикалық сипатқа ие, карстық үдерістері кеңінен ұсынылған. Ландшафт ауыл шаруашылығы жерлерімен және қалалық ғимараттармен жабылған. Орталық аймақта өзен желісі тығыз және көптеген батпақтар бар, ормандар Гуамуай таулы аймағында ғана сақталған, ал алқаптар мен жазық жерлерде жыртылуда. Орталық-шығыс өңірі тегіс ландшафтқа ие, ал табиғи өсімдіктер қант қамысы плантациялары және жайылымдарымен ауыстырылған. Аралдың оңтүстік-шығыс бөлігінде қатты тілімделінген таулы жүйелер бар, олардан суы мол өзендер ағады. Таулардың беткейлерінде қант қамысы мен кофе плантациялары, жайылымдар бар. ең биік таулы сілем Сьерра-Маэстра 250 шақырым оңтүстік-шығыс жағалауында созылған. Оның ең биік нүктесі - Туркино шыңы (1974 м).

Кубаның ғарыштан көрінісі

Кубада карст кеңінен дамиды, осыған байланысты көптеген үңгірлер, соның ішінде ірілері де бар. Сонымен, батыстағы Санто-Томас үңгірі жалпы ұзындығы 25 км болатын жер асты галереяларының кең желісіне ие. Көбінесе «моготес» деп аталатын - тропикалық карсттардың формалары, тік беткейлері мен жалпақ шыңдары бар биіктікті білдіреді. Кубаның бүкіл аумағының шамамен 2/3 бөлігі бірқалыпты адырлы жазықтар алып жатыр. Олар ең қоныстанған және игерілген жерлер. Жағалаулары әдетте төмен, кейде батпақты, көптеген жағдайларда мангрлермен толы. Жиі бірнеше километрлерге созылған құмды жағажайлар кездеседі (мысалы, Икакос түбегінде орналасқан әйгілі Варадеро шипажайы).

Геологиялық құрылымы және пайдалы қазбалар[өңдеу]

Куба аралында никель, хром, марганец, темір және мыс кендерін, асбестті, ас тұзы және фосфариттың маңызды қорлары бар. Аралдың батысында мұнай мен газдың орындары табылған.

Климаты[өңдеу]

DirkvdM baracoa nipple-hill.jpg

Кубаның климаты тропикалық, пассатты. Орташа жылдық температура 25,5 °C құрайды. Ең суық айдың (қаңтар) орташа температурасы 22,5 °C, ал ең ыстық (тамыз) 27,8 °C құрайды. Қыс мезгілінде жағалаудың үсті суларының температурасы 22-24 °C, жазда 28-30 ° C. Орта жылдық жауын-шашын, әдетте нөсер түрінде 1400 мм құрайды, бірақ құрғақшылық та сирек болмайды.

Кубада екі түрлі климаттық маусым бар: жаңбырлы (мамыр-қазан) және құрғақ (қараша-сәуір). Жаңбырлы маусым жылдық жауын-шашынның 3/4 бөлігін құрайды.

Куба климаты жыл бойы әдетте жоғары ылғалдылықпен ерекшеленеді. Жоғары ылғалдылық пен жоғары температураның үйлесуі адамдардың өміріне жағымсыз әсер етеді. Дегенмен, жағалауда теңізден соққан жел салқындық алып келіп, шыжыған ыстықты басады, ал кешке қоңыр салқын жел әкеледі. Кез-келген жерде желдер белгілі бір тұрақтылықпен ерекшеленеді, сондықтан иілген ағаш діңдерін жиі көруге болады.

Куба жазғы-күз кезеңінде (маусым - ортасынан қараша) Флоридаға қарай жылжып бара жатқан Кіші Антильден шығыс жағында және Кариб теңізінен батыс жағында пайда болатын тропикалық циклондарға ұшырайды. Тайфундар қатты жаңбырлар мен қатты желдермен қатар жүреді, олар шаруашылыққа және аралдың тұрғындарына үлкен зиян келтіруі мүмкін. Кубаның өзендері қысқа және ылғалды емес. Ауданның 10% -ын қамтитын ормандар тек таулы және батпақты жерлерде сақталған. Құрлықтың жануарлар әлемі салыстырмалы түрде нашар. Сол уақытта, Кубаның айналасындағы суда құнды коммерциялық балықтар, моллюскалар, лангустар, асшаяндар, сондай-ақ губкалар бар.