Күрделі зат есім

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Күрделі зат есімдерге кемінде екі я онан да астам түбір морфемадан құралған зат есімдер жатады. Ондай зат есімдер қазіргі қазақ тілінде төрт түрлі:

  1. Біріккен зат есімдер,
  2. Қосарланған зат есімдер,
  3. Тіркес (құрама) зат есімдер,
  4. Қысқарған зат есімдер.

Біріккен зат есімдер[өңдеу]

Біріккен зат есімдерге кемінде екі түбір морфемадан бірігу арқылы жасалған зат есімдер жатады.

Мысалы: бәйтерек, бәйшешек, белбеу, көкпар, қайнаға, қолбасы, қолқанат т. б.

Қосарланған зат есімдер[өңдеу]

Қосарланған зат есімдерге екі түбір морфемадан қосарланып жасалған зат есімдер жатады.

Мысалы: абысын-ажын, ақыл-айла, ас-су, ата-ана, бала-шаға, әл-қуат, ел-жұрт, жігіт-желең, жауын-шашын, ой-пікір, ой-қыр, отын-су, тері-терсек, ұрыс-керіс, шай-су т. б.

Тіркес зат есімдер[өңдеу]

Тіркес (құрама) зат есімдерге кемінде екі я онан астам түбір сөздерден әр қилы жолмен тіркесу арқылы жасалған зат есімдер жатады.

Мысалы: ауыл шаруашылығы, балалар бақшасы, кәсіп одағы, күн тәртібі, қоғамдық еңбек, сары май т. б.

Қысқарған зат есімдер[өңдеу]

Қысқарған зат есімдерге бірнеше сөзден құралып қысқарған зат есімдер жатады.

Мысалы: ҚР, БҰҰ, ҚазМҰУ, пединститут, см, мм, га, Кб, Мб т. б.

Тағы қараңыз[өңдеу]

Әдебиет[өңдеу]