Көкен Шәкеев

Шәкеев Көкен (1924-1999 жж) — Қазақстанның халық ақыны, Қазақстанның ақын және жыршылар қоғамының президенті, көптеген республикалық айтыстардың жүлдегері. 2-дүниежүзлік соғыстың ардагері.

1924 жылы 16 наурызда Көкшетау облысы,  Рузаев ауданы Сарыадыр ауылында кедей шаруа Дәулетбаев Шәкейдің  отбасында дүниеге келген. 6 ағайынды және 2 әпкесімен тәрбиеленген. 1932 жылы  мектепке барып, 9 сыныпты бітіріп, колхозда жұмыс істей бастады.  1943 жылы ақпанда әскер қатарына шақырылды. Мемлекеттік наградаларымен  «Ерлігі үшін», «Әскери қызметі үшін», «Германияны жеңгені үшін» медальдармен    марапатталған . Әскерден демобилизациядан кейін 1947 жылы туған Сарыадыр ауылына оралып, 1950 жылдың желтоқсанына дейін колхоздың есепшісі, 1950 жылдан бастап Рузаев аудандық денсаулық сақтау бөлімінің бас бухгалтері болып, 1967 жылға дейін жұмыс істеді. 1969 жылдан – Көкшетау аудандық ауыл шаруашылығы басқармасының аға экономист-ревизоры болған.   Жұбайы Шәкеева Даржан Рамазанқызы  (1929 ж.т) екеуі алты бала, және 2 жиен-немере тәрбиелеген.

10 жасында ән айта бастаған оның музыкаға деген сүйіспеншілігін бала кезінен есімі ауылдан тысқары жерлерге танымал анасы Ажар сіңірген. Анасы халық ақыны ретінде танылған. Халық ақыны Шәкен Отызбаевтың,   анасының әндерін тыңдап, халық айтысына, дастандарына тәнті болған.

13 жасынан лирикалық және поэтикалық шығармашылықпен айналысып, айтыстарға қатысқан. Көкен Шәкеевтің шығармашылығында ақындық суырып салу өнерінің толық ашылған тұсы 60-70-ші жылдар. Отыздан астам айтыстарға қатысады. Халық жадында оның СарбасАқтаевпен, Әбікен Сарыбаевпен, Бүркіт Бекмағамбетовпен және басқа да сөз сайыстары сақталып қалды. Олардың көпшілігінде жүлделі орындарға ие болды.1987 жылы Көкен Шәкеевке «Қазақстанның халық ақыны» деген құрметті атақ берілді. Ол Көкше топырағында мұндай құрметті атаққа ие болған тұңғыш ақын.  1990 ж  Қазақстанның ақын және жыршылар қоғамының президенті тағайындалған. Көкен Шәкеев   асқақ әнші, айтыскер ақын Мұса Асайыновпен, көрнекті ақын Еркеш Ибраһиммен тізе қоса жүріп, Көкшетау өңірінде суырып салма айтыс өнерін өркендетуге, оның өрісін кеңейтуге баға жетпес үлес қосқан тұлға. Халқымыздың өшіп бара жатқан айтыс өнерін қайта,жандандырып, оған қоса, талай қисса-дастандарды нақышына келтіре жырлаған Көкен Шәкеев жас ақындарды шеберлікке баулып, жетілдіруді өзіне парыз санап, 1988 жылы Көкшетаудаақындар мектебін ашады.Медальдармен марапатталған. «Қабанбай батыр» және «Бөгембай батыр» эпосын айтып, таратушы, насихаттаушы, сақтаушы. 1999 ж. 22 желтоқсан айында 75 жасында өмірден озды,  Көкшетау қаласында жерленген.