Май ауданы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қазақстан ауданы
Май ауданы
Әкімшілігі
Облысы

Павлодар облысы

Аудан орталығы

Көктөбе

Ауылдық округтер саны

11

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

1939 жыл

Координаттары

50°56′24″ с. е. 77°31′12″ ш. б. / 50.94000° с. е. 77.52000° ш. б. / 50.94000; 77.52000 (G) (O) (Я)Координаттар: 50°56′24″ с. е. 77°31′12″ ш. б. / 50.94000° с. е. 77.52000° ш. б. / 50.94000; 77.52000 (G) (O) (Я)

Жер аумағы

18,1 мың км²

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

11 974[1] адам (2012)

Ұлттық құрамы

қазақтар (85,50%)
орыстар (8,20%)(2016 ж.)[2]

Сандық идентификаторлары
Пошта индексі

140800-140807

Автомобиль коды

14

Қазақстан картасындағы Май ауданы

Май ауданыПавлодар облысының оңтүстік-шығысында орналасқан. 1939 жылы құрылған. Аудан көлемі 18,1 мың ш. км.

Физикалық-географиялық сипаттамасы[өңдеу]

Географиялық жағдайы[өңдеу]

Оңтүстік пен шығысында Шығыс Қазақстан облысымен, оңтүстік-батысында – Қарағанды облысымен, батысында – Баянауыл ауданы мен Ақсу қаласының ауылдық аймағымен шектеседі, солтүстігінде Аққулы ауданымен Ертіс ауданы арқылы бөлінген.

Климаты[өңдеу]

Аудан климаты қатал континентальды. Қаңтардың орташа температурасы - −15º-17ºС., шілденікі - +20º+22ºС. Атмосфералық жауын-шашынның жылдық мөлшері 200—250 мм-ді құрайды. Қаңтар және Желтоқсан айларында ауа температурасы 46-48 градусқа жетеді

Жер бедері және гидрография[өңдеу]

Аудан аумағының жер бедері көбінесе төбелі-жазық, оңтүстік, оңтүстік-шығыста – шағын төбешікті болып келеді. Аудан аумағы бойынша Ертіс, Түндік, Ащысу өзендері ағып өтеді, Қарасор, Алқамерген, Жаңатұз, Ақбота, Шақпақтұз, Үлкентұз секілді көлдер бар. Аудан пайдалы қазбаларға бай. Сапасы жағынан антрацитке жақын тас көмір орындары, табиғи құрылыс материалдары, оның ішінде отқа берік және қызыл балшық, мәрмәр, әк, жоса бар.

Флора және фауна[өңдеу]

Топырақ қызғылт, сортаң. Аудан аумағында бетеге, қияқ, қамыс, тал өседі. Қасқыр, түлкі, қарсақ, сарышұнақ, аламан мекен етеді.

Халқы[өңдеу]

Этникалық құрамы[өңдеу]

Ұлттық құрам (2012 жылдың 1 қаңтарына)

  • қазақтар — 10 263 адам (85,71 %)
  • орыстар — 955 адам (7,97 %)
  • украиндер — 166 адам (1,38 %)
  • немістер — 169 адам (1,41 %)
  • татарлар — 164 адам (1,37 %)
  • белорустар — 53 адам (0,44 %)
  • басқалары — 145 адам (1,21 %)
  • Барлығы— 11 974 адам (100,00 %)

Санның серпінділігі[өңдеу]

1999 жылы халық саны— 16,9 мың адамды, 2012 жылы — 11,974 мың адамды құрады.

Әкімшілік-аумақтық бөлінуі[өңдеу]

Аудан аумағында 11 ауылдық аймақ бар: Көктөбе, Ақжар, Ақшима, Баскөл, Кеңтүбек, Қазан, Қаратерек, Май, Майтүбек, Малайсары, Саты.

Экономика[өңдеу]

Ауыл шаруашылық[өңдеу]

Ауданның ауыл шаруашылық мамандандырылуы: отарлы қой шаруашылығы, етті мал шаруашылығы, табындық жылқы шаруашылығы. Бидай, тары, қаратұмық, жем-шөп мәдениеті, күнбағыс өсіріледі, ұсақ тері шикізаты өндіріледі. Аудан шаруашылығының негізгі бағыты— мал шаруашылығы. Бетегелі азықтық дақылдардың көп болуы мал шаруашылығы ішінде қой шаруашылығы жетекші орында екендігін байқатады. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен бір ауыл шаруашылық, 75 шаруа қожалығы мен 3432 жеке қоныс айналысады. Ауданда 2 наубайхана, 2 диірмен, 1 макаронды цех, 3 күнбағыс майын өндіретін, 1 тері шикізатын қайта өндейтін цехтар бар.

Әлеуметтік сала[өңдеу]

Білім беру мен ғылым[өңдеу]

Ауданда 7 мектепалды ұйымдары, 14 орта жалпы білім беру мекемелері мен 1 кәсіби мектеп бар.

Денсаулық сақтау[өңдеу]

Ауданда Май орталық аудандық ауруханасы бар.

Мәдениет[өңдеу]

Ауданда жылжымайтын мәдени және тарихи ескерткіштер бар: Еңбек мәртебесінің ескерткіші, Урал-ЗИС-355 а/м, 1981 ж., Көктөбе ауылы Еңбек мәртебесінің ескерткіші, С-80 тракторы, 1976 г., Қызыл Құрма ауылы «Шамшырақ» (1930 жылдан), «Маяк» (1955 жылдан) аудандық газеттері шығарылады.

Әйгілі адамдар[өңдеу]

  1. Социалистік Еңбек ерлері: Қ. Женгілбаев пен В.И. Ладыгин.
  2. Бастемі Қазірет Айтқожаұлы- діни қайраткер, қазірет.
  3. ағайынды академик Әбділдиндер

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Павлодар облысының Статистика департаменті
  2. 2016 жыл басына Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті. Тексерілді, 14 қыркүйек 2016.