Мамлакат Акбердыевна Нахангова

Мамлакат Акбердыевна Нахангова
	Мамлакат Акбердыевна Нахангова
	өзб. Mamlakat Oqberdievna Nahangova
	; Нахангова, 1935 жыл
Туған күні	6 сәуір 1924
Туған жері	Шахмансур, Бұхара ХКР
Қайтыс болған күні	2003
Қайтыс болған жері	Душанбе, Тәжікстан
Азаматтығы	КСРО (1924–1991); Тәжікстан (1991–2003);
Ғылыми аясы	педагогика
Ғылыми дәрежесі	Филология ғылымдарының кандидаты
Альма-матер	С. Айни атындағы Тәжік мемлекеттік педагогика университеті
Марапаттары	;

Мамлакат Акбердыевна Нахангова (өзб. Mamlakat Oqberdievna Nahangova, Мамлакат Оқбердиевна Наҳангова, 6 сәуір 1924, Шахмансур – 2003, Душанбе) — кеңестік және тәжікстандық филолог, филология ғылымдарының кандидаты, КСРО-дағы стахановшылар қозғалысының қатысушысы (Тәжік КСР) мақта жинау кезінде ерекшеленіп, Ленин орденінің ең жас кавалері (1935).

Жастық шағы

Нахангова 1924 жылғы 6 сәуірде Душанбе қаласының маңындағы Шахмансур ауылында дүниеге келді. Үміт артқан ата-анасы оған «ел, мемлекет» деген мағынаны білдіретін Мамлакат деген есім қойды.

Әкесі ерте қайтыс болып, 11 баласы колхозда жұмыс істейтін анасымен қалды. Нахангова мектепте үздік оқып жүріп, анасына мақта теруге және сұрыптауға көмектесті.

1934 жылы он жасар жасөспірім болған Нахангова Пионер ұйымының мүшесі болды. Көптеген тәжік құрдастары сияқты, ол мектептен кейін колхозшыларға «ақ алтын» делінген мақта жинауға көмектесті.

Нахангова Тәжік КСР Сталинабад ауданының Шахмансур ауылдық кеңесіндегі Лахути колхозында мақта жинау науқанына қатысты. Ол күн сайын басқаларға қарағанда көбірек: 90–100 килограмға дейін мақта жинады. Жылдамдығы үшін оған әзілдеп «комбайншы» деген лақап ат қойылды.

Колхоздағы митингілердің бірінде Нахангова Донбасс кеншісі Алексей Григорьевич Стахановтың ауысымында 102 тонна көмір өндіргенін білді. Колхоз төрағасының өтініші бойынша сөйлеген сөзінде 102 килограмм мақта теретінін мәлімдеді. Ақырында, ол өзінің рекордын жаңартып қана қоймай, салтанатты рәсімге Мәскеуге шақырылған алғашқы жас қыз болды. Осылайша, 11 жасар Нахангова 1935 жылы Мәскеуге келіп небәрі 11 жасында Ленин орденімен марапатталды. Нахангова сөз дайындады, бірақ орыс тілін мүлдем білмеді, сондықтан аудармашыға жүгінуге мәжбүр болды. КСРО басшысы Иосиф Сталиннің өзі оны құттықтап, оған Саяси Бюро мүшелерімен бірге түскен естелік жазуы бар фотосурет кітап сыйлады.

Ол КСРО-дағы мектеп оқушыларына арналған ең үздік пионер лагері «Артекке» (1936) барған алғашқы тәжік пионері болды.^[1]

Мансабы

1950 жылы, 26 жасында Нахангова Кеңес Одағы Коммунистік Партиясына қабылданды.

Нахангова тынымсыз еңбек етуді жалғастырып, жаңа рекордтар орнатып жүрді, бұл ақырында Нахангованың көз ауруына шалдығуына әкелді. Ол Мәскеудің Кремль ауруханасында тоғыз рет ота жасатты, онда дәрігерлер оған туған мақта алқаптарына оралуға рұқсат бермеді.

Нахангова Душанбедегі Тарас Шевченко атындағы педагогикалық институтқа түсіп, шет тілдер факультетін сәтті бітіріп, университетте сабақ беруді жалғастырып, филология ғылымдарының кандидаты дәрежесін алды. 1972 жылы Нахангова Мәскеуге шақырылды, онда ол ақыры өзінің кумирі, әйгілі Алексей Стахановпен кездесті.

Нахангова Раджаб шекара бекетінің бастығына тұрмысқа шығып, оған екі бала дүниеге әкелді. Ол республиканың Сыртқы қатынастар комитетінде қызмет еткендіктен, көп саяхаттап, шетелге жиі барып тұрды. Нахангова 2003 жылы қайтыс болды.^[2]^[3]

Дереккөздер

↑ Первая таджикская пионерка или история одной фотокарточки (орыс.). Тексерілді, 19 сәуір 2026.
↑ Советские герои: как сложилась судьба таджикской пионерки Мамлакат Наханговой (орыс.). Тексерілді, 19 сәуір 2026.
↑ Мамлакат Нахангова: за что сам Сталин наградил таджикскую девочку с косичками и в тюбетейке (орыс.). Тексерілді, 19 сәуір 2026.

[1] Первая таджикская пионерка или история одной фотокарточки (орыс.). Тексерілді, 19 сәуір 2026.

[2] Советские герои: как сложилась судьба таджикской пионерки Мамлакат Наханговой (орыс.). Тексерілді, 19 сәуір 2026.

[3] Мамлакат Нахангова: за что сам Сталин наградил таджикскую девочку с косичками и в тюбетейке (орыс.). Тексерілді, 19 сәуір 2026.

[1]

[2]

[3]