Манон Жанна Ролан

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Жирондышылардың бас киімін киген Ролан ханым.

Мано́н Жа́нна Рола́н де Ла Платье́р (фр. Manon Jeanne Roland de la Platière; 17. 3. 1754, Париж,—8. 11. 1793, сонда)—Ұлы француз революциясының қайраткері. Аса ақылды, білімді адам болды. Салон ашты, онда Жиронда басшылары кездесіп тұрды. Жирондышылар оны жоғары бағалады. Жирондышылар құлағаннан кейін, Ролан тұтқындалып, 5 ай түрмеде отырды. Роланның түрмеде отырып жазған естеліктері жирондалық мемуарлық әдебиеттің маңызды ескерткіштерінің біріне айналды. Реакционерлер оның басын шауып өлтірді. «Роланд туралы жыр» («Сһапзоп бе Ноіапсі») — орта ғасырдағы француздың батырлық эпосы. Біздің дәуірімізге «Роланд туралы жырдың» түрлі өзгертілген нұсқалары жеткен. Олардың ішінде әрі көне, әрі жетілдірілгені Оксфордтық нұсқа (1170 ж. ш.). Жырдың негізі Ұлы Карл тұсында басктерге қарсы шайқас тарихына байланысты туған. Алайда 9—10 ғ. жыршылары өңдеп, өзгертіп жырлап, басктердің орнына маврлар-мұсылмандарды қосты, Карл, Роландты эпикалық батыр дәрежесіне көтерді. «Роланд туралы жыр» алғаш рет 1837 жылы Парижде басылып шықты. Авторы белгісіз. Француз композиторы О. Мерме «Роланд Ронсеваль шатқалында» операсының музыкасын жазды (1864 жылы қойылды).[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ Совет Энциклопедиясы, 9 том