Маралқурай

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Маралқурай
Маралқурай.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
Бөлімі: Гүлді өсімдіктер
Табы: Дара жарнақтылар
Сабы: Liliales
Тұқымдасы: Melanthiaceae
Кіші тұқымдасы: Melanthieae
Тегі: Veratrum
Түрі: V. lobelianum
Екі-есімді атауы
Veratrum lobelianum
Bernh., 1807

Маралқурай[1] (лат. Veratrum lobelianum) – Melanthiaceae тұқымдасының тамырдәрі туысына жататын биіктігі 1,5 метрден асатын, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.

Сипаты[өңдеу]

  • Тамыр сабағы жуан әрі жұмыр, қара қоңыр және көптеген ақ түсті қосалқы тамырлары бар. Тамыр сабағынан жыл сайын қурап түсіп қалатын тамыр жапырақтарының орнын көуге болады.
  • Сабақтары жуан, іші қуыс, тік өседі, бұтақтары жоқ.
  • Жапырақтары кезектесіп орналасқан, ірі, эллипс тәрізді, шеттері бүтін, сабақты қоршай өседі.
  • Гүлдері ірі, ақ немесе жасыл түсті, өсімдіктің жоғарғы жағында сыпырғы тәрізденіп шоғырланып тұрады.
  • Жемісі үш жерінен ашылады, ішінде тұқымы көп, қауашақ.
  • Шілде-тамыз айларында гүлдейді. Батпақты жерлерде, өзендердің жағаларында, ылғалды шабындықтарда, таулы беткейлерде өседі.

Емдік қасиеті[өңдеу]

Дәрі жасау үшін өсімдіктің тамыр сабағын және тамырын күзде немесе ерте көктемде жинап алады. Құрамында қант, қоймалжың, бояулық заттар, вератрамин дейтін гликозид, протовератрин алкалоиді бар.

Сақтық шарасы[өңдеу]

Маралқурай - улы өсімдік. Оның тамырын жинау барысында сақталатын шаралар:

Маралқурайды дәрігердің бақылауынсыз пайдалану - адамның улануына әкеліп соғады. Улану белгілері:

Уланудың алғашқы белгілері пайда болысымен-ақ дәрігерге хабарлау керек.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы "Қазақстан" 1982, 188 бет.

Тағы қараңыз[өңдеу]

Дәрілік өсімдіктер