Матфей

Матфей
	Матфей
	ивр. מתתיהו‎‎
	; «Матфей мен Періште» (1661), Рембрандт
Туған күні	I ғасыр
Туған жері	Галилея
Қайтыс болған күні	74
Қайтыс болған жері	Эфиопия
Бетінде	апостолдар
Еске алу күні	Православие шіркеуінде 29 қараша, 13 шілде; Католик шіркеуінде және өзге Батыс шіркеулерінде 21 қыркүйек;
Аруақ қонған жері	Салерно кафедралы соборы, Италиядағы шірімей қалған мүрдесі
	Ортаққордағы Матфей

Апостол Матай^[a] — Иса Мәсіх апостолдарының бірі. Матфей кітабының авторы ретінде ол — төрт евангелистердің бірі. Ол тағы Әулие Матай мен Евангелист Матай делінеді.

Жаңа Өсиет Матфей апостол ретінде Иса соңынан еретін дейді. Лиондық Ириней мен Александриялық Клемент сияқты Шіркеу әкелері Матфейді басқа елдерге сапар жасаудан бұрын Иудеяда Иса хабарын оқытқан деген. Матфей кітабын Матфей жазған дегенге заманауи інжілтанушылар қабылдамайды, алайда дәстүрлі түсінікті қолдайтындар да бар.^[1]

Жаңа Өсиетте

Матфей Жаңа Өсиетте Матфей кітабының 9:9 және 10:3 тарауларында салықшы (аудармалардың біразында) делінеді. Исадан үлгі ал деген хабарды алғанда Матфей Капернаумда отырған болатын.^[2] Ол, оған қоса, Матфей кітабының 3:18, Лұқаның 6:15 және Елшілер істерінің 1:13 тарауларында Он екі елші қатарында айтылады, бірақ оның шыққан тегі жазылмаған. Матфей 9:9 жолына параллель Марқа 2:14 пен Лұқа 5:27 тараулары Әлпей ұлы Леуі^[b] есімді салықшы жайлы баяндайды. Жолдар Матфей жайлы сөздерге ұқсаса да, онымен байланысты емес. Бірнеше шіркеу екеуін бір адам дейді.

Апостолдар Леуі/Матай мен Жақып Әлпей ұлдары делінеді де, сол себептен Шығыс православие шіркеуі оларды ағайынды деп санайды.^[3]^[4]

Ескертпелер

↑ тағы Матфей; еж.-евр. מַתִּתְיָהוּ, Mattityahu; еж.-евр. מַתִּי, Matti деп қысқартылады. араб.: مَتَّى‎, койне Μαθθαῖος Maththaîos, копт. ⲙⲁⲧⲑⲉⲟⲥ Mattheos, лат. Matthaeus
↑ Тағы Алфеев Левий

Дереккөздер

↑ Allison, Dale C. Jr.; Muddiman, John; Barton, John (eds.). The Gospels — Oxford University Press, 2010. — P. 27. — ISBN 978-0-19-958025-5.
↑ Матфей 9:9, Марқа 2:15–17, Лұқа 5:29
↑ Nikolaj Velimirović Prologue of Ohrid. Мұрағат көшірмесі 2 мамырдың 2017 Wayback Machine мұрағатында
↑ Shams ibn Kabar The Lamp that Lights the Darkness in Clarifying the Service. Тексерілді, 21 қазан 2022. Мұрағат көшірмесі 13 қазанның 2022 Wayback Machine мұрағатында

[1] тағы Матфей; еж.-евр. מַתִּתְיָהוּ, Mattityahu; еж.-евр. מַתִּי, Matti деп қысқартылады. араб.: مَتَّى‎, койне Μαθθαῖος Maththaîos, копт. ⲙⲁⲧⲑⲉⲟⲥ Mattheos, лат. Matthaeus

[4] Тағы Алфеев Левий

[2] Allison, Dale C. Jr.; Muddiman, John; Barton, John (eds.). The Gospels — Oxford University Press, 2010. — P. 27. — ISBN 978-0-19-958025-5.

[3] Матфей 9:9, Марқа 2:15–17, Лұқа 5:29

[Prologue_of_Ohrid-5] Nikolaj Velimirović Prologue of Ohrid. Мұрағат көшірмесі 2 мамырдың 2017 Wayback Machine мұрағатында

[ibn_Kabar-6] Shams ibn Kabar The Lamp that Lights the Darkness in Clarifying the Service. Тексерілді, 21 қазан 2022. Мұрағат көшірмесі 13 қазанның 2022 Wayback Machine мұрағатында

[a]

[1]

[2]

[b]

[3]

[4]