Мазмұнға өту

Мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры (орыс. Старший майор государственной безопасности) — 1935-1943 жылдар аралығындағы КСРО ІІХК және МҚХК басшылық құрамның арнайы атағы (КСРО ІІХК әскерлерінің әскери қызметкерлері мен ІІХК жұмысшы-шаруа милиция қызметкерлерін қоспағанда). Бұл арнайы атақтан төмен — мемлекеттік қауіпсіздік майоры, ал дәрежесі жағынан келесі атақ — 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.

Мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры арнайы атағы (1937-1943 ж. үлгідегі ілгектерде 2 ромб болды) ЖШҚӘ комдив әскери дәрежесіне шартты түрде сәйкес келді.

Мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры арнайы атағы 1935 жылғы 7 қазандағы КСРО ОАК № 20 және КСРО ХКК № 2256 қаулыларымен енгізіліп[1], КСРО ІІХК МҚББ басшылық құрамына КСРО ІІХК 1935 жылғы 10 қазандағы № 319 бұйрығымен[2] жарияланған.

КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының 1943 жылғы 9 ақпандағы Жарлығымен жалпыәскери атақтарға ұқсас ІІХК органдардың қызметкерлеріне жаңа арнайы атақтар енгізіліп, мемлекеттік қауіпсіздіктің аға майоры атағы жойылды.

Айырым белгілері

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Қорғаныс халық комиссариаты мен ІІХК арасындағы келісімдерге байланысты Жеке бөлімдердегі айырым белгілері туралы мәселе біраз уақыт ашық қалды. ҚХК/ІІХК 1936 жылғы 23 мамырдағы № 91/183 бірлескен бұйрығымен «КСРО ІІХК МҚББ арнайы органдары туралы ереже» жарияланды, оған сәйкес жасырын әрекет мақсатында әскерлерде жұмыс істейтін ІІХК Жеке бөлімдерінің қызметкерлеріне әскери-саяси құрамның тиісті атақтары бойынша нысанды киімдер мен айырым белгілер белгіленді.

ІІХК 1937 жылғы 15 шілдедегі № 278 бұйрығымен айырым белгілерінің жүйесі өзгертілді. Жеңдік айырым белгілер жойылды.

Ілгектердің түрі өзгертілді. Ілгектер екі түрлі болды: гимнастерка немесе бешпентше үшін және шинел үшін. Гимнастерка ілгектері бастапқы пішіні мен өлшемін сақтап қалды. Шинелдікі ромб тәрізді, үстіңгі жақтары дөңес, ойыс болды. Ілгектің биіктігі 11 см, ені 8,5 см. Ілгектердің түсі өзгеріссіз қалды: қанық қызыл көмкермесі бар қалақай түсті.

Жұлдыздар мен бұрыштаманың орнына ЖШҚӘ қабылданған айырым белгілерге ұқсас белгілер орнатылды: жоғарғы басқарушы құрамға ромб, аға құрамға — тік төртбұрыштар, орта құрамға — шаршылар пайдаланылды.

Иелену тарихы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

ІІХК 1935 жылғы 29 қарашадағы № 794 бұйрығымен 42 чекистке мемлекеттік қауіпсіздік аға майоры атағы берілді. 1935 жылы желтоқсанда жекелеген бұйрықтармен ІІХК тағы 5 қызметкеріне МҚ аға майоры атағы берілді.

Мемлекеттік қауіпсіздік аға майорларының тізімі

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Тағы қараңыз

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Постановление ЦИК СССР № 20, СНК СССР № 2256 от 07.10.1935. Все документы с 1934 по 1963 гг. Библиотека нормативно-правовых актов СССР. — www.libussr.ru.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 25 қаңтар 2017.
  2. Приказ НКВД СССР № 319 от 10.10.1935 г.. Сайт «Ведомственная геральдика». Басты дереккөзінен мұрағатталған 31 қаңтар 2017.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 25 қаңтар 2017.
  3. a b c d 1937 ж. бастап — 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  4. a b 1936 ж. бастап — 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  5. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc 1943 ж. бастап — мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  6. 1939 ж. бастап — 2-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  7. 1945 ж. бастап — мемлекеттік қауіпсіздік полковнигі.
  8. a b c d 1938 ж. бастап — 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  9. a b c d e 1940 ж. бастап — 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  10. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t 1943 ж. бастап — 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  11. 1944 ж. бастап — мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  12. 1939 ж. бастап — 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  13. a b c d 1941 ж. бастап — 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары.
  14. a b c 1943 ж. бастап — мемлекеттік қауіпсіздік полковнигі.
  15. a b c 1943 ж. бастап — инженерлік-техникалық қызмет генерал-майоры.