Мердок Стюарт, Олбани герцогы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Мердок Стюарт
ағыл. Murdoch Stewart
Мердок Стюарт, Олбани герцогы
Лауазымы
Олбани герцогы
1420-1424
Ізашары Роберт Стюарт
Өмірбаяны
Дүниеге келуі 1362 жыл(1362)
Қайтыс болуы 24 мамыр 1425(1425-05-24)
Стерлинг, Шотландия
Династия Стюарттар
Әкесі Роберт Стюарт
Анасы Маргарет Грехем
Жұбайы Isabella, Countess of Lennox
Балалары Роберт, Уолтер, Александр, Джеймс, Изабелла

Мердок Стюарт (шотл. Muireadhach Stiubhart; ағыл. Murdoch Stewart) (136224 мамыр 1425), 2-ші Олбани герцогы, Файф пен Ментейт графы (1420 ж. бастап) — Яков I ағылшындардың тұтқында болған кездегі Шотландия регенті.

Өмірбаяны[өңдеу]

Мердок XV ғасырдың басындағы Шотландияның ең ірі саяси қайраткері - 1-ші Олбани герцогы, Роберт Стюарттың ұлы.

1389 жылы әкесі алғаш рет елдің регенті болып сайлаған кезде, Мердок Солтүстік Шотландияның жоғарғы соты болып тағайындалды. XIV ғасырдың аяғында ағылшын-шотланд шекарасында әскери әрекеттерге белсенді түрде қатысқан, бірақ 1402 жылы Хомильдон-Хилл түбіндегі шайқаста ағылшындардың қолына түсті. Мердокты босату туралы келіссөздер ұзаққа созылып кетті. Англия королі, Генрих IV 1406 жылдан бері Шотландияның билеушісі болған әкесі, Олбани герцогыне тұтқындарды пайдаланып, қысым жасады. Тек ағылшын тағына Генрих V келген соң ғана Мердокты босату туралы келісімге келді: 1416 жылы ол 10 мың фунт стерлинг мөлшеріне тең құн төлеген соң және Нортумберленд графтығының мұрагері, Генри «Хотспур» Персидің ұлын шотланд тұтқынынан босатқан соң бостандыққа шықты. Шотландияға оралғаннан кейін, Мердок тікелей ел билеушісіне, әкесіне бағынышты патшалықтың «лейтенанты» болып тағайындалды.

1420 жылы Олбани герцогы, Роберт Стюарт қайтыс болғаннан кейін, Мердок әкесініңгерцогтық атақтарын ғана емес сонымен қатар Шотландияның билеушісі лауазымы да мұрагерлікпен берілді: король Яков I әлі де ағылшындардың тұтқында қалды. Алайда, Мердок әкесі сияқты бедел мен даңққа ие болған жоқ. Елдің ең ірі магнаттары жаңа Олбани герцогын қолдаудан бірте-бірте бас тартты. Сол жылдары қаржыны дұрыс басқармау мен жемқорлық мемлекеттік қазынаны толығымен бітірді. Мердок патшаны босату туралы келіссөздерді жеделдетуге мәжбүр болды, ал 1423 жылы 4 желтоқсанда Англиямен қорытынды келісім жасалды: Яков I 40 мың фунт стерлинг төленген соң бірақ, тұтқындарынан босатылды. 1424 жылы патша отанына оралды. Олбани герцогы регент лауазымынан айырылып, ел басқармасынан босатылды.

Яков I елдегі ең ірі магнаты мен тақ мұрагері Олбаниге күдікпен қарады. Елді дұрыс басқармай, патшаға қарсы ауыз байласты деп герцогты айыптап, 1425 жылы Яков I Мердок Стюартты тұтқындап, 25 наурызда Стерлинг сарайында балалары және қайын атасымен өлтірілді.

Неке мен балалары[өңдеу]

Леннокс графы, Дональдтың қызы, Изабелладан Мердок бірнеше бала сүйді:

  • Роберт Стюарт (қай. 1421)
  • Уолтер Стюарт (өлт. 1425)
  • Александр Стюарт (өлт. 1425)
  • Джеймс Толстый (қай. 1451)
  • Изабелла, Бьюкенен лоэрды, сэр Уолтер Бьюкененге тұрмысқа шықты