Мехмет Фуат Көпірлі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу


Мехмет Фуат Көпірлітүркітану ілімінің негізін қалаушысы, ғалым, мем­лекет және қоғам қайраткері, профессор. 1890 жылы Константиние қаласында әйгілі Көпірлі отбасында дүниеге келді. Оның арғы атасы Көпірлі Мехмет паша Ұлы Османлы Мемлекетінің садрағзамы қызметін атқарған танымал тұлға еді. Одан кейін де көптеген мемлекет қайраткері шыққан әулеттің бай кітапханасы болды. Бұл әулетке елге танымал ғалымдар мен қоғам қайраткерлері жиналып, ғылыми сұх­баттар ұйымдастырылатын.

Өмірбаяны[өңдеу]

Мехмет Фуат 1913 жы­лы Ыстамбұл университетіне «Түрік әдебиеті және тарихы» бөліміне профессор болып қабылданды. 1915 жылы «Ұлттық зерттеулер» атты журнал шығарған Көпірлі тіл, әдебиет, тарих, әдебиет тарихы, руханият саласында мақалалар жариялай бастады. 1918 жылы «Түрік әдебиетіндегі алғашқы сопылар» атты кітабын жа­риялады. Әлемдік түркітану іліміне үлкен үлес болып қосылған бұл еңбек үшін еуро­палық танымал ғалымдар «құбылыс, түркітану ілімінде жаңа дәуірдің бас­тауы» деп баға берді. Тақырыпқа қатысты түрік, араб, парсы және батыс тілдерінде жа­рия­ланған зерттеулер мен еңбектерді, әсіресе сол күнге дейін ғылым әлеміне белгісіз болып келген қолжазбаларды молынан пайдалана отырып жазылған кітапта негізінен түрік әдебиеті тарихы тұтас қарастырылып, түрік әдебиетіндегі сопылық дәстүрді қалыптастырған Қожа Ахмет Ясауидің өмірі мен шығармашылығына тал­дау жасалды.

1924 жылдан бастап Мұстафа Кемал Ататүріктің тапсырмасымен ашылған «Түркия зерттеу-орталығында» қызмет атқара бастады. Сол жылы «Түркітану» журналын шығарып, оның бас редакторы болды.[1]

Дереккөздері[өңдеу]