Мехрибан Ариф қызы Әлиева
| Мехрибан Әлиева әз. Mehriban Əliyeva | ||||
 | ||||
| Лауазымы | ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
| 2017 жыл 21 ақпан | ||||
| Президент | Ильхам Әлиев | |||
| ||||
| 2003 жыл 31 қазан | ||||
| Ізашары | Халима Әлиева | |||
| ||||
| 2005 жыл 6 қараша — 2017 жыл 21 ақпан | ||||
| Өмірбаяны | ||||
| Партиясы | Жаңа Әзербайжан | |||
| Білімі | Әзербайжан медицина университеті Сеченов университеті | |||
| Ғылыми дәрежесі | профессор | |||
| Азаматтығы |  Әзербайжан | |||
| Діні | ислам суннит | |||
| Дүниеге келуі | 26 тамыз 1964 (61 жас) Баку, Әзербайжан КСР, КСРО | |||
| Династия | Пашаевтар, Әлиевтар | |||
| Әкесі | Ариф Мир-Жалал ұлы Пашаев | |||
| Анасы | Аида Насир қызы Имангулиева | |||
| Жұбайы | Ильхам Әлиев | |||
| Балалары | Хейдар, Лейла, Арзу | |||
| Сайты | mehriban-aliyeva.org | |||
| Қолтаңбасы |  | |||
| Марапаттары |  | |||
| Мехрибан Әлиева Ортаққорда | ||||
өңдеу  | ||||
Мехрибан Ариф қызы Әлиева (әз. Mehriban Arif qızı Əliyeva; тұрмысқа дейін — Пашаева;[1][2] 26 тамыз 1964, Баку) — әзербайжандық мемлекет, саяси және қоғам қайраткері, Мехрибан Әлиева — Әзербайжан вице-президенті (2017 жылдан), Хейдар Әлиев қоры президенті.[3]
2005–2017 жылдары Әзербайжан Милли Мәжілісінің III, IV және V шақырылымдарының депутаты болды;[4] «Жаңа Әзербайжан» билеуші партиясының саяси кеңесінің мүшесі және төрағаның бірінші орынбасары.
Әзербайжан гимнастика федерациясының президенті, әзербайжан-француз парламентаралық байланыстар жөніндегі жұмыс тобының жетекшісі және Әзербайжан мәдениеті достары қорының басшысы; ИСЕСКО (2006), БҰҰ және ИЫҰ-ның ізгі ниет елшісі.
Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиевтің жұбайы және бұрынғы президент Хейдар Әлиевтің келіні.
Шығу тегі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Пашаевтар әулетіне жатады. Мехрибан Пашаева 1964 жылғы 26 тамызда Баку қаласында зиялы отбасында туған.
Әке жақтан
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Әкесі жағынан атасы — әзербайжан жазушысы әрі әдебиеттанушы Мир Жалал Пашаев.[5] Иран Әзербайжанындағы Андабиль ауылынан шыққан, бала кезінде әкесімен бірге Гянджаға келген.[6] Кейін Мир Жалал филология ғылымдарының докторы (1947), профессор (1948) атанып, 1969 жылы Әзербайжан КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері атағына ие болды.[7]
Мехрибан Әлиеваның әкесі — Ариф Пашаев, кеңес дәуірінде Әзербайжан КСР Ғылым академиясының Физика институтының қызметкері болған, физика-математика ғылымдарының докторы. Кейін Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының толық мүшесі және Ұлттық авиация академиясының ректоры болды.
Әкесінің ағасы — Хафиз Пашаев. Кеңес дәуірінде Әзербайжан КСР Ғылым академиясының физика институтында қызмет етіп, физика-математика ғылымдарының докторы болған. Кейін 13 жыл бойы Әзербайжанның АҚШ-тағы елшісі қызметін атқарды; қазіргі уақытта Әзербайжан дипломатиялық академиясының ректоры.[8] Оның ұлы Мир Жамал Пашаев Әзербайжан Ұлттық банкі жүйесінде және Еуропа қайта құру және даму банкінде жұмыс істеген, кейін «PAŞA Bank» және «Kapital Bank» банктерінің директорлар кеңесінің төрағасы болған.[8]
Әкесінің тағы бір ағасы — Агил Пашаев «Mariott Abşeron» қонақүйінің директоры болып жұмыс істеген және «Парни из Баку» командасының концерттерін ұйымдастырушылардың бірі болған. Оның ұлы Мир Жалал — «Paşa Həyat Sığorta» сақтандыру компаниясы директорлар кеңесінің төрағасы, «Pasha Holding» құрамына кіреді.[9]
Пашаевтерді Әзербайжанның ең ықпалды отбасы кландарының бірі деп атайды — олардың өкілдері үкімет пен академиялық қоғамда жоғары қызметтер атқарады, Әзербайжан экономикасының энергетика саласына жатпайтын секторында (құрылыс, жылжымайтын мүлік, байланыс, қаржы) ірі бизнеспен байланысы бар.[10]
Ана жақтан
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Ана жағынан атасы — Насир Имангулиев, Баку қаласында туған, әйгілі әзербайжан журналисті, «Баку» газеті негізін қалаушы және бас редакторы болды. Әйелі Гёвхар Султанзаде Шемаха қаласының аристократиялық отбасынан шыққан.[11]
Мехрибан Әлиеваның анасы — Аида Имангулиева әзербайжандық алғашқы әйел шығыстанушы ғылым докторы атанды. Әзербайжан Шығыстану институтының директоры болып қызмет атқарған, филология ғылымдарының докторы және профессор (1991) ғылыми дәрежелерін алған.[11]
Мехрибан Алиеваның туған әпкесі — Наргиз Пашаева, филология ғылымдарының докторы,[12] профессор, Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының толық мүшесі,[13] академияның вице-президенті, Әзербайжан Жазушылар одағының мүшесі; М. В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің Баку филиалының ректоры болып табылады.
Өмірбаяны
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]1975 жылы Мехрибан Әлиева «Сөйлейтін хат» фильмінде Валиде есімді қыздың рөлін ойнады.[14]
1982 жылы Бакудегі №23 орта мектепті алтын медальмен бітірді.[15] Нәтижесінде Н. Нариманов атындағы Әзербайжан мемлекеттік медициналық институтының емдеу-профилактика факультетінде оқыды,[16] кейін И. М. Сеченов атындағы Бірінші Мәскеу медициналық институтында білімін жалғастырып, 1988 жылы қызыл дипломмен бітірді.[15]
Оқу кезінде, 1983 жылы Мехрибан Әлиева сол кездегі КОКП ОК саяси бюросы мүшесі және КСРО министрлер кеңесі төрағасының бірінші орынбасары Хейдар Әлиевттің ұлы Ильхам Әлиевке тұрмысқа шықты.[17]
1988 жылдан 1992 жылға дейін Мәскеудегі Гельмгольц атындағы көз аурулары ғылыми-зерттеу институтында академик М. М. Краснов жетекшілігімен жұмыс істеді.[16]
2005 жылы Мехрибан Әлиева «Эвтаназия және медицинадағы гуманизм мәселесі» тақырыбында диссертация қорғап, философиялық ғылымдар кандидаты ғылыми дәрежесін алды.
2012 жылы Мехрибан Алиева Гарвард медицина мектебінде «Жаңа туған нәрестелердің көз ауруларын емдеуде нанотехнология принциптері» тақырыбында докторлық диссертация қорғап, медицина ғылымдарының кандидаты дәрежесін алды және әзірлемеге 25 жылдық патент алды. Кейін бұл патент құқығын қайырымдылыққа беріп, нәрестелердің катарактасын тиімді әрі қолжетімді емдеуді таратуға бағыттады.
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Встреча с Первым вице-президентом Азербайджана Мехрибан Алиевой (орыс.). Президент России. Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 қараша 2019. Тексерілді, 25 қараша 2019.
- ↑ В. Матвиенко: Открытие павильона Азербайджана на ВДНХ – символ укрепления дружбы между нашими странами (орыс.). Совет Федерации Федерального Собрания Российской Федерации. Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 қараша 2019. Тексерілді, 25 қараша 2019.
- ↑ Ильхам Әлиев әйелін өзінің орынбасары етіп тағайындады (қаз.). azattyq.org. (21 ақпан 2017). Тексерілді, 3 сәуір 2026.
- ↑ Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi. Beşinci çağırış — Bakı: Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin nəşri, 2016. — Б. 25.
- ↑ Paşayeva N. Mir Cəlal (müəsirlərinin xatirələrində və yaradıcılığından örnəklər) — «Azərbaycan Ensiklopediyası» NPB, 1998. — Б. 5.
- ↑ Очерк истории азербайджанской советской литературы — М.: Изд-во АН СССР, 1963. — Б. 424.
- ↑ Энциклопедия азербайджанского мугама — Баку: Фонд Гейдара Алиева, Союз композиторов Азербайджана, Научный центр «Азербайджанская национальная энциклопедия», 2012. — Б. 192.
- 1 2 Сын-финансист Хафиза Пашаева, Oxu.az. Тексерілді 2 сәуірдің 2017.
- ↑ Состоялась свадьба Мир Джалала Пашаева – ФОТО, KAVKAZNEWS.AZ (16 наурыз 2015). Тексерілді 23 ақпанның 2018.
- ↑ «US Embassy cables: Who Owns What in Azerbaijan», The Guardian, 12 декабря 2010. Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 маусым 2013. Тексерілді, 14 қараша 2012.
- 1 2 Сегодня - 76-я годовщина со дня рождения видного востоковеда, профессора Аиды Имангулиевой, Trend News Agency (10 қазан 2015). Тексерілді 2 сәуірдің 2017.
- ↑ Пашаева Наргиз Ариф гызы. Басты дереккөзінен мұрағатталған 1 сәуір 2019. Тексерілді, 15 тамыз 2017.
- ↑ Академик Наргиз Пашаева избрана вице-президентом НАН Азербайджана. Басты дереккөзінен мұрағатталған 1 сәуір 2019. Тексерілді, 9 маусым 2018.
- ↑ Кадры из фильма, в котором Мехрибан Алиева снялась в детстве, Oxu.az.
- 1 2 Официальный сайт президента Азербайджанской Республики - ПРЕЗИДЕНТ » Первая Леди. ru.president.az. Басты дереккөзінен мұрағатталған 26 сәуір 2017. Тексерілді, 31 наурыз 2017.
- 1 2 Энциклопедия азербайджанского мугама — Баку: Фонд Гейдара Алиева, Союз композиторов Азербайджана, Научный центр «Азербайджанская национальная энциклопедия», 2012. — Б. 48—49.
- ↑ Свадьба Ильхама Алиева и Мехрибан Алиевой Мұрағатталған 7 желтоқсанның 2021 жылы. // Aze.az, 26 Август 2014
Сыртқы сілтемелер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
| ||||||||||||||
- 26 тамызда туғандар
- 1964 жылы туғандар
- Польша Республикасына сіңірген еңбегі үшін орденімен марапатталғандар
- Алфавит бойынша тұлғалар
- Бакуде туғандар
- Философия ғылымдарының кандидаттары
- Хейдар Әлиев ордені иегерлері
- Құрмет легионы орденінің офицерлері
- Италия Республикасы алдындағы қызметі үшін ордені үлкен крестінің иегерлері
- Хилал-е-Пакистан орденінің иегерлері
- Достық орденінің (Ресей) иегерлері
- Жайнау орденінің иегерлері
- Әлиевтар (Әзербайжан)
- Әзербайжан вице-президенттері
- Әзербайжан бірінші ханымдары
- Жаңа Әзербайжан мүшелері
- Саясаттағы Әзербайжан әйелдері
- Әзербайжан офтальмологтары
- Н. Нариманов атындағы Әзербайжан медицина университеті түлектері
- Сеченов университеті түлектері
- Хейдар Әлиев қоры