Мазмұнға өту

Михаил Иванович Брыжинский

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Михаил Иванович Брыжинский
Михаил Иванович Брыжинский
Туған күні

6 қазан 1951 (1951-10-06)

Туған жері

Новые Турдаки, Кочкурово ауданы, Мордва АКСР, РКФСР, КСРО

Қайтыс болған күні

22 желтоқсан 2020 (2020-12-22) (69 жас)

Білімі

Н. П. Огарёв атындағы Мордовия мемлекеттік университеті (1973)

Мансабы

прозашы, жазушы

Шығармашылық жылдары

1983–2020

Бағыты

проза

Жанры

социалистік реализм, тарихи проза

Шығармалардың тілі

орыс және эрзя тілдері

Дебюті

Половт (1983)

Сыйлықтары

Мордовия Республикасының Мемлекеттік сыйлығы (2004)

Михаил Иванович Брыжинский (орыс. Михаил Иванович Брыжинский; 6 қазан 1951 жыл, Новые Турдаки, Мордва АКСР – 22 желтоқсан 2020 жыл)[1] — мордва жазушысы, педагог, КСРО Жазушылар одағының мүшесі, Мордовия Республикасының халық жазушысы.

Өмірбаяны

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Брыжинский мұғалім әкесі Иван Сергеевич Брыжинский мен анасы Надежда Андреевна Фатькина отбасында дүниеге келген. 1968 жылы ол Новые Турдаки орта мектебінде, кейін Мордовия педагогикалық институтының филология факультетінде білім алған. Әскерде қызмет етіп кеткен ол 1977 жылы туған ауылындағы мектепте ана тілі және әдебиеті мұғалімі болды.

Орыс пен мордваның Моңғол-татар шапқыншылығына қарсы шайқасқанын баяндайтын Брыжинскийдің «Половт» («Дабыл») атты тұңғыш хикаяты 1983 жылы жарыққа шықты. 1986 жылы ол Разин көтерілісі мен Алёна Арзамасская өмірбаянына негізделген орыстілді «Ради братий своих» («Өз бауырлары үшін») хикаятын, 1988 жылы ауылдағы өмір жайлы «Поклонись борозде» («Қарыққа бас изе») романын жариялаған. 1991 жылы ол «Эрямодо надобия» («Өмірден дәрі») атты мордва тіліндегі әңгімелер жинағын шығарды, оған «Заку-ун» триптихы және 2004 жылы шыққан «Пингень гайть» («Замандар шылдыры») эссесі кірді. Эсседе Брыжинский мордва халықтарының ғылым тұрғысынан шығу тегі жайлы баяндайды. 2008 жылы ол «Кирдажт» («Құрдастар») этнографиялық хикаятын шығарды: бұл шығармада ол көркемдік формада мордва халқының тарихы және ұлдардың есею дәстүрі жайлы жазады,[2] адамның мінезі мен дүниетанымының қалыптасуы және оның қоршаған ортамен байланысы жайлы сөз айтады.[3]

Брыжинский, оған қоса, «Орыс-эрзя мектеп сөздігінің» (2015)[4] және мордва әдебиеті туралы оқулық-хрестоматияның авторы ретінде белгілі. Хрестоматияны ол әйелі Надежда Никифоровнамен бірге басып шығарған болатын.[5]

Брыжинский 1990 жылдан бері КСРО Жазушылар одағының мүшесі еді. Ол РКФСР жалпы білімінің құрметті қызметкері, Мордовия Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2004), Мордовияның халық жазушысы (2014) атақтарына ие болған.[6] 2020 жылғы 22 желтоқсанда Брыжинский қайтыс болды.[1]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. 1 2 Некролог. Брыжинский (орыс.). natlibraryrm.ru. (24 желтоқсан 2020). Тексерілді, 8 мамыр 2025.
  2. ↑ Яркий прозаик, знаток фольклора, педагог (орыс.). gidrm.ru. Мұрағат көшірмесі 1 желтоқсанның 2018 Wayback Machine мұрағатында
  3. ↑ МИФОЛОГИЧЕСКИЕ ОБРАЗЫ И МОТИВЫ В ПОВЕСТИ «КИРДАЖТ» («РОВЕСНИКИ») М. БРЫЖИНСКОГО (орыс.). cyberleninka.ru. Мұрағат көшірмесі 22 наурыздың 2019 Wayback Machine мұрағатында
  4. ↑ Русско-эрзянский школьный словарь (орыс.). niggn.ru. Мұрағат көшірмесі 18 сәуірдің 2018 Wayback Machine мұрағатында
  5. ↑ «Певец любви». Андрей Иванович Брыжинский (орыс.). nsportal.ru. Мұрағат көшірмесі 22 наурыздың 2019 Wayback Machine мұрағатында
  6. ↑ В музее А. И. Полежаева — филиале Мемориального музея военного и трудового подвига 1941—1945 гг. состоится Творческий вечер и откроется выставка «Звон эпохи» (орыс.). adm-saransk.ru. Мұрағат көшірмесі 1 желтоқсанның 2018 Wayback Machine мұрағатында

Сыртқы сілтемелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Михаил_Иванович_Брыжинский&oldid=3473181» бетінен алынған