Мұрғаб
| Қалалық үлгідегі елді мекен | |
| Мұрғаб | |
| (тәж. Мурғоб) | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Облыс | |
| Аудан | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
38°10′08″ с. е. 73°57′54″ ш. б. / 38.16889° с. е. 73.96500° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 38°10′08″ с. е. 73°57′54″ ш. б. / 38.16889° с. е. 73.96500° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Құрылған уақыты |
1893 |
| Қалалық үлгідегі елді мекен статусы |
2019 |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
8 500 адам (2022) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Телефон коды |
+992 3554 |
| Пошта индексі |
736600 |
Мұрғаб шекарасы
| |
Мурғаб (тәж. Мурғоб) — Тәжікстанның шығысындағы қалалық үлгідегі елді мекен (2019 жылдан бастап), Таулы Бадахшан автономиялы облысының Мұрғаб ауданының әкімшілік орталығы.
Географиялық сипаттама
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Мұрғаб ауылы республиканың шығысында, Памир тауларының ішінде, екі өзеннің қосылатын жерінде орналасқан. Хорог қаласы 300 шақырым жерде. Ауылдың шетінен шығысқа жол Құлма асуы арқылы өтіп, Қытайдағы Қарақорым тас жолына қосылады. Памир тас жолы 3605 метр биіктікте орналасқан Мұрғаб арқылы солтүстікке қарай Сары-Ташқа, содан кейін Ошқа барады.
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Бір нұсқа бойынша, Мұрғаб 19 ғасырдың соңында стратегиялық маңызды ресейлік қорғаныс бекеті «Памир бекеті» ретінде құрылған. Оның құрылысын әскери инженер Серебренников басқарған. Басқа нұсқа бойынша, қазіргі ауылдың орнында 1903 жылдың шілдесінде бұрын Куни Қорған ауылында орналасқан орыс бекінісі «Памир бекеті» үшін казармалар салынған.
Құрылысты әскери инженер подполковник Николай Моисеев жүргізді. Жаңа казарма салынғанға дейін осы таулы аймақта орналасқан Шаджан бекетінде капитан Петр Кузнецовтың басшылығымен шағын гарнизон орналасқан.
2013 жылдың күзінде Мұрғабта 1892 жылы Памирде орналасқан алғашқы орыс шекара отрядының орнында ескерткіш тақта ашылды.[1]
Экономикасы және әлеуметтік нысандары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Ауылда аурухана, базар, монша және бірнеше қонақ үй бар. Онда бірнеше әскери бөлімшелер, соның ішінде Мұрғаб шекара жасағы да орналасқан.
Ауылдың шығыс бөлігінде жергілікті қауымдастықта орналасқан халықаралық туристік агенттіктердің бірлескен жобасы - Мұрғаб үйінің штаб-пәтері орналасқан. Мұнда олар туристерге қызмет көрсетеді, кеңес береді, ауа райы туралы ақпарат береді және Таулы Бадахшандағы кез келген бағытқа тұру және көлік табуға көмектеседі.
Сондай-ақ, бұл жерде халық қолөнері дүкені бар. Қалаға келетін туристерге арналған дүкенде дәстүрлі жүн көрпелер, жергілікті қауымдастық тоқып тоқылған кілемдер, дәстүрлі бас киімдері (қалпақтар), сөмкелер, кестеленген тәжік ұлттық әйелдер мен ерлердің киімдері, табиғи жүннен жасалған киіз етіктер, кәдесый мүсіндері және Мурғаб ауылының тұрғындары жасаған басқа да әртүрлі қолөнер бұйымдары сияқты қолөнер бұйымдары сатылады.
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Азия. Тәжікстан. Таулы Бадахшан автономиялық облысы. Мурғаб ауданы. Тексерілді, 10 қараша 2025.