Мәңгүрт

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Мәңгүрттер —(түрікменше munqul—есінен айырылған،ақылсыз) түркі кезеңінде жуанжуандардың (қарақытайлардың) тұтқынға жасаған әрекетінен кейін пенденің өз есінен айырылғаннан кейінгі аты.Мәңгүрттер қорлық-зорлық атаулының бәрін көріп, миына жазылмастай зақым келген, қай елден шыққанын, кімнен туғанын білмейтін, тек кеудесінде жаны бар, ішіп-жеуге, қарадүрсін жұмыстарды атқаруға ғана қабілетті болып келеді.Олар тіпті алыс пен жақынды ажырата алмайды.

Найман ана[өңдеу]

«Найман ана» әңгімесі Шыңғыс Айтматовтың «Ғасырдан да ұзақ күн» романынан үзінді болып табылады.Онда Тұтқынға түскен әрбір адамның шашын тықырлап алып،түйенің жүнінен кепеш атты бас киім кигізетін болған.Кепеш деген адамды сана-сезімінен айыру үшін түйенің жүнінен жасалатын бас киім.Кепешті кигізгеннен кейін жуанжуандар тұтқынды 5 күн ассыз،сусыз шөлдалада қалдырған.Шаш 5 күнде 5 мм-ге өседі.Ал бұл миды зақымдауға жеткілікті мөлшер.«Мәңгүрттену» кезеңі өткеннен кейін тірі қалған адам мәңгүртке айналатын болған.Мәңгүрт қожайыны не қаласа — соны істейді.Себебі мәңгүртте тек бір қорқыныш бар.Ол «кепешті шешсең өлесің» деген қожайындарының сөзі.Наймандар өздерінің жуанжуандарға тұтқын болып түскен туысқандары немесе достарын салық төлеу арқылы алмаған.Себебі олар мәңгүрттің ешқашан өзгермейтінін білген.

Шыңғыс Айтматовтың сипаттамасындағы мәңгүрттер[өңдеу]

Шыңғыс Айтматовтың айтуынша мәңгүрттер тек «иә» немесе «жоқ» деп жауап бере алады.Оларға қожайынының сөзінен басқа сөз маңызды емес.Себебі мәңгүрттерге адамдардың дауысы мен шегірткенің дауысы бірдей.Олар тек өмір сүру жайлы ойлайды.Найман ана әңгімесінде Дөненбайдың ұлы Жоламан мәңгүртке айналады.Ал Найман ана өз ұлын тауып،өз үйіне қайтармақшы болады.Дегенмен Жоламан өз анасын танымағандықтан өз еліне бармайды.Және өз қожайындарының «ол сенің басыңдағы кепешті шешуге келді» деген жалған ақпаратқа сеніп өз анасын өзі өлтіреді.

«Мәңгүрт» фильмі[өңдеу]

1990 жылы Кеңес одағы «Мәңгүрт» атты фильм шығарды.Фильм оқиғасын Ғасырдан да ұзақ түн романының ішіндегі бір баяндаушы оқиға бойынша Мария Юрматова жазды.Бұл Қожа Нарлиевтің режиссёр ретінде ұсынған ең соңғы фильмі.Фильмнің басты актёрлері Тарик Тарджан،Мая-Гозель Айдмедова،Йылмаз Дуру،Нарлиев Қожадүрді болды.

Тағы қараңыз[өңдеу]

зомби гуль