Налибок орманы

	Налибок орманы ; белар. Налібоцкая пушча
Сипаттамасы
Түрі	Табиғи
Ауданы	1400 - 2400 км²
Орналасуы
	53°53′04″ с. е. 26°26′33″ ш. б. / 53.8845° с. е. 26.4425° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 53°53′04″ с. е. 26°26′33″ ш. б. / 53.8845° с. е. 26.4425° ш. б. (G) (O) (Я) (T)
Ел	Беларусь
	Налибок орманы
	Налибок орманы Ортаққорда

Налибок орманы (белар. Налібоцкая пушча) — Беларусьтің солтүстік-батысында, Неман өзенінің оң жағалауында, Беларусь жотасында орналасқан үлкен орман алқабы.

Орналасуы, сипаттама

Налибок орманы — Беларусь Республикасындағы ең үлкен орман алқабы. Орман атауы осы аймақтың оңтүстігінде орналасқан Налибоки ауылынан шыққан. Орман ауданы, әртүрлі бағалаулар бойынша, 1400–2400 шаршы км. Қалың орман екі облыстың, Минск мен Гродноның қиылысында орналасқан. Бұл массив бірден 5 ауданда орналасқан: Воложин, Столбцов, Новогрудск, Кореличи және Ивьевск. Айналасында шағын елді мекендер бар. M6 тас жолы солтүстікке, P54 шығысқа, ал P10 және P11 оңтүстікке қарай өтеді. Шығысқа қарай 90 шақырым жерде Минск қаласы орналасқан. Налибок орманы аумағында республикалық ландшафтық қорық жұмыс істейді, оның ауданы шамамен 86 892 гектарды құрайды.

Орман арқылы бірнеше танымал өзендер ағып өтеді - Батыс Березина, Ислоч және Уса. Бұл өзендердің шағын салалары да бар: Волка, Каменка, Излед, Шура, Фербина, Сивичанка, Волма. Орманның өзі көптеген кішігірім каналдармен және ұзындығы мен ені бойынша үлкенірек каналдар арқылы өтеді, олардың бірі Сары-Неман каналы деп аталады. Негізгі каналдардың ұзындығы 158 км.^[1]^[2]

Флора

Налибок орманы флораға бай және алуан түрлі: мұнда тамырлы және бриофитті өсімдіктердің мыңнан астам түрі кездеседі. Ерте көктемнен бастап күздің аяғына дейін олар бір-бірін ауыстырып отырады. Ағаштарда алғашқы жапырақтар пайда болғанға дейін де, орманның еріген жерлері көк шөппен жабылып, көктем әйкені, шегіргүл, жұлдызшөптер гүлдейді. Батпақты ойпаттарда және ылғалды ормандарда жабайы сарымсақ өседі. Республикада сирек кездесетін кең жапырақты қоңырау гүлін кездестіруге болады.

Өсімдіктердің 900-ден астам түрі өседі, оның ішінде көптеген дәрілік өсімдіктер, сондай-ақ Беларусь Қызыл кітабына енгізілген қорғалатын түррлері кездеседі. Олардың қатарына: тау арникасы, қызғылт жылантамыр, баймана, бұйра лалагүл, гладиолус, линнея т.б. Мұнда Беларусь жерінде алғаш рет баймана, күреңот, қияқөлең өсімдіктері кездеседі.^[3]

Фауна

Жануарлардың өзі табиғатта өмір сүреді. Мұнда бұғы, елік, бизон, сонымен қатар қорықтың мақтанышы тарпан жылқыларын көруге болады. Орманда Еуропаның Қызыл кітабына енген бес жануар мекендейді: бизон, борсық, сілеусін, аю және жаңғақ тышқан.^[4]

Сондай-ақ мұнда құстардың 180-ден астам түрін кездестіруге болады. Оның ішінде ақ маңдайлы тоқылдақ, қарабас шөжешымшық, маймаққаздар, аққұйрықты субүркіт, қара дегелек, құр, меңіреу құр, шұбарқұр т.б. кездеседі. Көптеген өзендер мен көлдерде балықтар, соның ішінде қарауыз пен бақтақ бар.^[5]^[6]

Туризм

Орманда велосипед жолдары танымал, өйткені орманның аумағы үлкен және мұнда жүрудің ең ыңғайлы жолы - велосипед. Велосипед маршруттарынан басқа, су жолдары мен жаяу серуендейтін экожолдар ұйымдастырылған.

Эко соқпақтар: