Намибия

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Координаттар: 22°49′00″ о. е. 17°53′00″ ш. б. / 22.81667° о. е. 17.88333° ш. б. / -22.81667; 17.88333 (G) (O) (Я)
Намибия Республикасы
ағылш. Republic of Namibia
африкаансша Republiek van Namibië
нем. Republik Namibia
Flag of Namibia.svg Coat of arms of Namibia.svg
Байрақ Елтаңба
Ұран: «Unity, Liberty, Justice»
Әнұран: «Namibia, Land of the Brave»
Location Namibia AU Africa.svg
Тарихы
Тәуелсіздік күні 21 наурыз 1990 жыл (ОАР-дан)
Мемлекеттік құрылымы
Ресми тілдері ағылшын тілі[1]
Елорда Виндхук
Ірі қаласы Виндхук
Үкімет түрі Президенттік республика
Президенті
Премьер-министрі
Хаге Гейнгоб
Саара Куугонгельва
Географиясы
Жер аумағы
• Барлығы
Әлем бойынша 34-ші орын
825 615 км²
Жұрты
• Сарап (2017)
Тығыздығы

2 606 971[2] адам
3,2 адам/км² (235-ші)
Экономикасы
ЖІӨ (АҚТ)
 • Қорытынды (2018)
 • Жан басына шаққанда

27,505 млрд.[3] $
11,516[3] $
ЖІӨ (номинал)
 • Қорытынды (2018)
 • Жан басына шаққанда

14,148 млрд.[3] $
5,923[3] $
АДИ (2017) 0,647[4] (орташа) (129-шы)
Валютасы Намибия доллары
Қосымша мәліметтер
Интернет үйшігі .na
ISO коды NA
ХОК коды NAM
Телефон коды +264
Уақыт белдеулері UTC+2

Намибия Республикасы (ағылш. Republic of Namibia; 1968 жылға дейін — Оңтүстік-Батыс Африка) – Африканың оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан мемлекет. Жер аум. 825,4 мың км2. Халқы 1,9 млн. (2004). Тұрғындарының 86%-ы жергілікті тайпалар (овамбо, каванго, гереро, дамара, т.б. этн. топтар), 6%-ы еуропалықтар, қалғандары түрлі ұлт өкілдері. Астанасы – Виндхук. Ресми тілі – ағылшын тілі. Мемлекет басшысы – президент. Жоғарғы заң шығарушы органы – екі палаталы парламент (Ұлттық ассамблея, Ұлттық кеңес). Халқының көпшілігі – христиандар, қалғандары жергілікті наным-сенімдерді ұстанады. Ұлттық мерекесі 21 наурыз – Тәуелсіздік күні. Ақша бірлігі – намибия доллары.

Аумағы[өңдеу]

Намибия Республикасы аумағының басым бөлігі үстіртті, таулы-қыратты. Ең биік жері – Брандберг [5]тауы (2600 м). Атлант мұхитының жағалауы тегіс келеді. Уолфиш-Бей және Людериц табиғи су қоймалары бар. Жерінің 20%-ын Намиб шөлі алып жатыр. Климаты тропиктік, өте қуаң. Ең жылы айы – қаңтардағы орташа темп-ра 18 – 27С, ең салқын айы – шілдеде 12 – 16С. Жылдық жауын-шашын мөлш. 500 – 700 мм, теңіз жағалауында 10 – 50 мм. Намиб шөлінің өсімдік жамылғысы өте жұтаң, таулы үстірттің беткейлерінде негізінен ксерофиттік бұталар, жоғары жағында шөлдік және шөлейттік саванна өседі.

Халқы[өңдеу]

Намибия Республикасы жерін мекендеген тайпалардың ерте және орта ғасырлар тарихы жөніндегі мәліметтер сақталмаған. Жергілікті готентоттар (кой-коиндар), таулық дамарлар, бушмендер мен банту тілі тобына жататын халықтар 19 ғ-дың басында алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырау сатысында тұрды. Намибия Республикасы жеріне Еуропадан алғаш португалдықтар келді. 1878 ж. Ұлыбритания Уолфиш-Бей аймағын өз иелігі деп жариялады. Қалған бөлігін 1884 ж. Германия отарлап алды. 1920 ж. Ұлттар лигасы елді басқару мандатын Оңтүстік Африка Республикасына (ОАР) берді. 1949 ж. мандатты аумақтар БҰҰ-ның қарауына өтуі керек болғанда ОАР оны беруден бас тартып, құрамына қосып алды. 1990 ж. Намибия Республикасы тәуелсіздігін жариялады. 1994 ж. ОАР құрамындағы өзінің Уолфиш-Бей аумағын қайтарып алды.

Экономикасы[өңдеу]

Намибия Республикасы экономикасының негізі тау-кен өндірісінен тұрады. Мал шаруашылығының басты саласы – қаракөл қойын өсіру. Экспортқа алмас, уран, түсті металдар, қаракөл елтірісі шығарылып, сырттан азық-түлік, отын және тұтыну бұйымдары әкелінеді. Ұлттық жалпы өнімінің жан басына шаққандағы мөлш. 3600 АҚШ долл-на тең. Негізгі сауда серіктестері: ОАР, АҚШ, Германия, Ұлыбритания.

Қызықты дерек[өңдеу]

Намибия елтаңбасында Таңғажайып вельвичия белгіленген.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. (неміс тілі, африкаанс, гереро және ошивамбо тілдері ұлттық тілдер қатарына жатады)
  2. CountryMeters – Namibia population. CountryMeters. Тексерілді, 7 ақпан 2018.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Report for Selected Countries and Subjects. International Monetary Fund.
  4. 2018 Human Development Report. United Nations Development Programme (2018). Тексерілді, 14 қыркүйек 2018.
  5. Страны мира. Полный универсальный информационный справочник, М., 2004