Мазмұнға өту

Наргиз Ариф қызы Пашаева

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Наргиз Пашаева
әз. Nərgiz Arif qızı Paşayeva
Туған күні

13 желтоқсан 1962 (1962-12-13) (63 жас)

Туған жері

Баку, Әзербайжан КСР, КСРО

Азаматтығы

 КСРО
 Әзербайжан

Ғылыми аясы

әдебиеттанушы, филолог

Жұмыс орны

М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Баку филиалы

Ғылыми дәрежесі

филология ғылымдары докторы

Ғылыми атағы

профессор

Альма-матер

Баку мемлекеттік университеті

Марапаттары


Достық ордені Даңқ ордені (Әзербайжан)

Наргиз Ариф қызы Пашаева (әз. Nərgiz Arif qızı Paşayeva; 13 желтоқсан 1962, Баку) — филология ғылымдарының докторы, профессор, М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Баку филиалының ректоры, Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясы вице-президенті, академияның толық мүшесі (2017 жыл 2 мамыр),[1] «Англо-әзербайжан қайырымдылық қоғамының» тең төрайымы, Оксфорд университеті жанындағы Низами Гәнжауи атындағы Әзербайжан және Кавказтану ғылыми орталығының жетекшісі.[2] 2009 жылы Әзербайжанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері атағын алған.

Өмірбаяны

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Наргиз Пашаева 1962 жылғы 13 желтоқсанда Баку қаласында туған. Әкесі — Ариф Мир-Джалал оғлы Пашаев. Анасы — Аида Насир қызы Имангулиева.

Наргиз Пашаеваның туған әпкесі — Мехрибан Алиева, мемлекет, саяси және қоғам қайраткері, Әзербайжан вице-президенті.

1968–1978 жылдары Бюльбюль атындағы орта арнаулы музыкалық мектепте оқыды. 1978 жылы Әзербайжан мемлекеттік университетінің филология факультетінің күндізгі бөліміне түсіп, 1983 жылы оны үздік бітірді. 1983 жылы күндізгі аспирантураға түсіп, «М.Ә. Сабирдің жаңашылдығы» тақырыбындағы диссертациясын мерзімінен бұрын аяқтап, сәтті қорғады. 1987 жылғы 23 қыркүйекте филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алды. 1987 жылдың наурыз айынан бастап Баку мемлекеттік университетінің филология факультетіндегі «Әзербайжан әдебиетінің тарихы» кафедрасында ассистент, оқытушы, аға оқытушы, доцент қызметтерін атқарды. 1994–2008 жылдары Баку музыкалық академиясының «Тіл және әдебиет» кафедрасын басқарды.

2004 жылы «Қазіргі әзербайжан әдебиетіндегі адамның көркем-эстетикалық дарыны (халық жазушысы Эльчиннің шығармашылығы негізінде)» тақырыбында докторлық диссертациясын сәтті қорғады. 2005 жылғы 11 ақпанда филология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін, 2005 жылғы 30 наурызда профессор ғылыми атағын алды. 2006–2008 жылдары Баку мемлекеттік университетінде халықаралық байланыстар жөніндегі проректор қызметін атқарды. 2007 жылдан бастап Әзербайжан Жазушылар одағының мүшесі. 2008 жылғы 23 маусымда Әзербайжан Республикасы Президенті Ильхам Алиев №2886 өкімімен М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің Баку филиалының ректоры болып тағайындалды. 2009 жылдың қазан айынан бастап Баку мемлекеттік университетінің «Классикалық әзербайжан әдебиеті» кафедрасын басқарады.

2014 жылғы 30 маусымда Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының корреспондент-мүшесі болып сайланды. 2017 жылғы 2 мамырда осы академияның толық мүшесі (академигі) болып сайланды. 2018 жылғы 8 маусымда Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының вице-президенті болып сайланды.[3] 2019 жылғы 27 ақпанда Наргиз Пашаева академик В. Садовничийдің ұсынысы бойынша Ресей білім академиясының академигі (шетелдік мүше) болып сайланды.[4]

Наргиз Пашаева отбасылы, жұбайы белгілі суретші Алтай Садыхзаде. Екі қызы бар: Аида (1982 жыл 10 қаңтар) және Ұльвия (1985 жыл 13 қаңтар).

Белсенділігі

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

2012 жылы Наргиз Пашаева Ұлыбритания Парламенті Төменгі палатасының «Черчилль» залында баяндама жасады. 2013 жылы Ұлыбританияның Оксфорд университетінде «Низами Гәнжауидің шығармашылығы және ғылыми мұрасы» тақырыбында баяндама жасады. Наргиз Пашаеваның бастамасымен «Молла Насреддин» журналы қайта басылып шықты, «Самед Вургуннің естеліктері» кітабы дайындалып, жарық көрді, «Әзербайжан халық аспаптары» каталогы жасалды. 2013 жылы Оксфорд университеті Шығыстану департаментінде «Оксфорд университеті жанындағы Низами Гәнжауи атындағы Әзербайжан және Кавказтану ғылыми орталығы» құрылуының бастамашысы ретінде меморандумға қол қойды. «Әзербайжан мәдениеті достары» қайырымдылық қорының басқарма мүшесі болып табылады. 2006 жылдан бастап «ÜNS» шығармашылық сахнасының авторы және көркем жетекшісі.[5] 2007 жылдан бері «Англо-әзербайжан қайырымдылық қоғамының» тең төрайымы.[6]

Наргиз Пашаева «Қарабах-наме» операсының либреттосының авторы болып табылады.

Марапаттары

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  • «Театр қайраткері» алтын медалі (2007, Әзербайжан театр қайраткерлері одағы).
  • «Достыққа қосқан үлесі үшін» белгісі (2008 жыл 18 қараша) — Ресей мен Әзербайжан арасындағы достық және ынтымақтастыққа қосқан үлесі үшін.[7]
  • Әзербайжанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (2009 жыл 30 қазан) — Әзербайжанда білім беру мен ғылымды дамытудағы еңбегі үшін.[8]
  • «Мәдениет алуандығы» медалі (2011 жыл сәуір, ЮНЕСКО) — мәдениет саласындағы еңбегі үшін.
  • Достық ордені (2011 жыл 20 сәуір, Ресей) — Ресей мен Әзербайжан арасындағы мәдени байланыстарды дамытуға және орыс өнерін шетелде насихаттауға қосқан үлесі үшін.[9][10]
  • Құрметті командорлық крест, Еңбегі ордені (2012 жыл 11 наурыз, Мажарстан).
  • «Еуропалық сауда, коммерция және өнеркәсіп палатасының» алтын ордені (2012 жыл).[11]
  • Академиялық пальмалар орденінің офицері (2013 жыл, Франция) — Әзербайжан мен Франция арасындағы ынтымақтастықты дамытудағы жемісті қызметі үшін.[12]
  • Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті профессоры дипломы (2015 жыл 26 қаңтар).
  • Молдова ғылым академиясының дипломы (2015).[13]
  • Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының Низами Гәнжауи атындағы алтын медалі (2017 жыл 19 сәуір) — Оксфорд университетінде халықаралық ғылыми-білім жобасы ретінде жұмыс істейтін Низами Гәнжауи атындағы Әзербайжан және Кавказтану ғылыми орталығын құру және тиімді қызметін қамтамасыз етудегі ерекше еңбегі үшін.[14]
  • Низами атындағы алтын медаль (2017 жыл, Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясы).[15]
  • ТМД арасындағы «Бірлік жұлдыздары» мемлекетаралық сыйлығы (2017).[16]
  • «Даңқ» ордені (2019 жыл 25 қараша) — Баку мемлекеттік университетінің 100 жылдығына орай және Әзербайжанда білім беру мен ғылымды дамытудағы еңбегі үшін.[17][18]
  • «Құрмет» ордені (2022 жыл 13 желтоқсан) — Әзербайжан Республикасында ғылым мен білімді дамытудағы елеулі еңбегі үшін.[19]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvlüyünə keçirilən seçkilərin nəticələri açıqlanıb. Басты дереккөзінен мұрағатталған 28 қазан 2020. Тексерілді, 16 қыркүйек 2020.
  2. ↑ Nərgiz Paşayeva Rəsulzadə haqqında bu sözləri dedi. Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 сәуір 2016. Тексерілді, 23 шілде 2022.
  3. ↑ Nərgiz Paşayeva və daha 6 alim AMEA-nın vitse-prezidenti seçildi. Басты дереккөзінен мұрағатталған 1 мамыр 2019. Тексерілді, 16 қыркүйек 2020.
  4. ↑ AMEA-nın həqiqi üzvü Nərgiz Paşayeva Rusiya Təhsil Akademiyasının akademiki (xarici üzvü) seçilib //Azərbaycan müəllimi.- 2019.- 7 mart.- s. 4.
  5. ↑ Театр Uns отметил юбилей. Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 қаңтар 2020. Тексерілді, 16 қыркүйек 2020.
  6. ↑ «Цель Общества Англия-Азербайджан заключается в содействии сближению гражданских обществ двух стран» Мұрағатталған 4 қарашаның 2025 жылы.
  7. ↑ Удостоверение № 1213 от 18 ноября 2008 года
  8. ↑ Распоряжение Президента Азербайджанской Республики о присвоении почётных званий сотрудникам Бакинского государственного университета
  9. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 20 апреля 2011 года № 483 «О награждении орденом Дружбы Пашаевой Н. А.»
  10. ↑ Dmitry Medvedev presented Russian state decorations to foreign citizens for their great contribution to building friendship and cooperation with Russia Мұрағатталған 24 шілденің 2014 жылы.. kremlin.ru (ағылш.)
  11. ↑ Профессор Наргиз Пашаева награждена Золотым орденом Европейской экономической палаты Торговли, Коммерции и Промышленности. Басты дереккөзінен мұрағатталған 17 наурыз 2013. Тексерілді, 16 қыркүйек 2020.
  12. ↑ Франция наградила Наргиз Пашаеву Орденом Академических Пальм офицерской степени
  13. ↑ Ректор Бакинского филиала МГУ, профессор Наргиз Пашаева награждена дипломом АН Молдовы. Басты дереккөзінен мұрағатталған 28 шілде 2015. Тексерілді, 6 сәуір 2024.
  14. ↑ Наргиз Пашаева: Центр Низами в Оксфордском университете
  15. ↑ В Лондоне состоялась презентация первого перевода на английский язык книги Е.Бертельса «Великий азербайджанский поэт Низами». Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 қаңтар 2019. Тексерілді, 26 сәуір 2024.
  16. ↑ Наргиз Пашаева награждена премией «Звезды Содружества». (ағыл.). massa.az. Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 желтоқсан 2022. Тексерілді, 23 желтоқсан 2022.
  17. ↑ Распоряжение Президента Азербайджанской Республики o награждении сотрудников Бакинского государственного университета
  18. ↑ baku.ru/news/novosti_azerbaydzhana/ilkham_aliev_nagradil_vitse_prezidenta_natsionalnoy_akademii_nauk_nargiz_pashaevu_ordenom_shokhrat/Ректор Бакинского филиала МГУ Наргиз Пашаева награждена орденом «Шохрат»
  19. ↑ Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении Н.А.Пашаевой орденом «Шараф». Басты дереккөзінен мұрағатталған 19 желтоқсан 2022. Тексерілді, 14 желтоқсан 2022.
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Наргиз_Ариф_қызы_Пашаева&oldid=3622790» бетінен алынған