Мазмұнға өту

Насыр әд-дин ибн әмір Мұзаффар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Насыр әд-дин ибн әмір Мұзаффар
парсы: ناصرالدين بن امير مظفر
Туған күні

1850 (1850)

Туған жері

Бұхара

Қайтыс болған күні

1922 (1922)

Қайтыс болған жері

Кабул

Мансабы

тарихшы

Шығармалардың тілі

парсы тілі

Насыр әд-дин ибн әмір Мұзаффар (парсы: ناصرالدين بن امير مظفر), сондай-ақ Насыр әд-дин әл-Ханафи әл-Хусейни әл-Бұхари[1][2] (парсы: ناصرالدين الحنفى الحسينى البخارى, 1850–1922) есімімен де белгілі — Бұхара әмірлігінің өзбек[3] тарихшысы, тәжік тілінде жазылған бірнеше тарихи еңбектердің авторы.

Бұхара қамалы

Насыр әд-дин XIX ғасырдың ортасында Бұхара әмірі Мұзаффардың отбасында дүниеге келген. Ол оның оныншы ұлы болған.[4][5] Бұхара медреселерінде білім алған, 1921–1923 жылдары БНХР-ның (Бұхара Халық Кеңес Республикасы) Бұхара ғылыми қоғамының мүшесі болды.[6]

1923 жылдың шілдесінде соңғы Бұхара әмірі Сейіт Әлім ханның талабымен әмірдің басқа да туыстарымен бірге Ауғанстанға жіберілді. 1920-жылдары Кабулда қайтыс болған.​[6]

Шығармашылығы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Насыр әд-дин «Тухфат аз-заирин» (парсы: تحفة الزائرين — «Зияратшыларға сый») атты тарихи шығарманың авторы. Кітапты жазу жұмыстары 1906 жылы аяқталған.[7]

Оның басқа да шығармаларының қатарында өзбектердің Шайбани, Аштархан және Маңғыт әулеттерінің тарихына арналған «Асар ус-салатин» (парсы: آثار السلاطين — «Билеушілер туралы есте қаларлық деректер», 1904), «Кунуз әл-атқия» (парсы: كنوز الاتقياء — «Тақуалар қазынасы»), сондай-ақ 1921–1922 жылдары жазылған «Тахқиқат-и арқ-и Бұхара» (парсы: تحقيقات ارگ بخارا — «Бұхара арқы туралы зерттеулер») атты еңбектері атап өтіледі.

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Өз КСР ҒА Известия. Серия общественных наук  1959. — Б. 71.
  2. Байани М. Жизнь и творчество каллиграфов (Ахвал ва асар-и хушнависан)  Тегеран университетінің баспасы, 1966.
  3. Анке фон Кюгельген, Легитимация среднеазиатской династии мангитов в произведениях их историков (XVIII–XIX вв.). Алматы: Дайк-пресс, 2004, с.203
  4. Насыр әд-дин ибн әмір Мұзаффар. Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 тамыз 2018. Тексерілді, 12 шілде 2018.
  5. А. Г. Недвецкий. Правители Бухары.. Басты дереккөзінен мұрағатталған 13 қыркүйек 2018. Тексерілді, 12 шілде 2018.
  6. 1 2 Н әрпі // Өзбекстан ұлттық энциклопедиясы  Ташкент: Өзбекстан ұлттық энциклопедиясы. — Б. 311.
  7. Захидова С. А., Рукопись «Тухфат-уз-заирин» Насираддина ибн амир Музаффара как источник по изучению городской культуры Бухары // Общественные науки в Узбекистане, № 3, 2001, с.57