Нафталан (қала)
| Қала | |
| Нафталан | |
| әз. Naftalan | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
40°30′21″ с. е. 46°49′09″ ш. б. / 40.50583° с. е. 46.81917° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 40°30′21″ с. е. 46°49′09″ ш. б. / 40.50583° с. е. 46.81917° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Құрылған уақыты |
1967 |
| Қала статусы |
1967 |
| Орталығының биiктігі |
251 м |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
7 100 адам (2026) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Телефон коды |
+994 2235 |
Нафталан шекарасы
| |
Нафталан (әз. Naftalan) — Әзербайжанның батысында орналасқан республикалық бағыныстағы қала.[1] Нафталан халқының саны 2026 жылы 7 100 адамды құрады.[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Ол Кіші Кавказдың етегінде, Бакуден 330 км және елдің екінші ірі қаласы Гәнджәдан оңтүстік-шығысқа қарай 58 км, Геран теміржол стансасынан 18 шақырым жерде, аттас өзеннің жағасында орналасқан.[3]
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Нафталан атауы «мұнай орны» дегенді білдіреді. Бұл сондай-ақ қала мен оның айналасында кездесетін ерекше мұнай түрін білдіреді.
Марко Поло кезінде адамдар емдік мақсатта шомылатын мұнай ұңғымалары туралы айтқан. Нафталан таяз, қолмен қазылған ұңғымалардан алынып, керуенмен көрші елдерге жеткізілген. 1890 жылы неміс инженері Йегер келіп, жергілікті майды өнеркәсіптік өндіруді бастады. Дегенмен, нафталан жанбайтын және отын немесе майлау материалы ретінде жарамсыз болып шықты. Дегенмен, Йегер заттың емдік қасиеттерін анықтап, нафталан жақпа майын өндіруді бастады. Ол танымал болып, бүкіл әлемге сатылды. Сол кезеңде дәрігерлер бұл ерекше майдың қасиеттерін мұқият зерттеп, оны қолданудың бірнеше жолын тапты.
1926 жылы жақпа май зауыты салынды. Содан кейін, 1926 жылы, нафталинмен емдеуге мамандандырылған Нафталан курорты ашылды. Кен орындарының айналасында дамыған ауыл курортқа айналды. 1967 жылы Нафталан қалаға айналды.[4]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Бұл аймақта Кеңес Одағында танымал демалыс орындары болған мұнай курорттары (немесе «мұнай спалары») орналасқан.
Ұлттық дәстүрлерді насихаттайтын екі мәдени орталық, Нафталан мұражайы мен музыка мектебі орналасқан. Нафталан қаласында төрт саябақ бар. Қалада үш жалпы білім беретін мектеп және балаларға арналған бір шығармашылық орталығы бар.
Бүгінгі таңда Нафталан қаласында оннан астам денсаулық сақтау қонақ үйлері мен санаторийлері жұмыс істейді.[5]
Танымал орындары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Нафталанның көрікті жерлерінің бірі — әлемдегі жалғыз «Балдық мұражайы». Мұнда әртүрлі дизайндағы және өлшемдегі жүздеген балдақтарды көруге болады. Оларды шипажайға келгенде балдақсыз жүре алмайтындар қалдырған.
"Гей-Гель" мемлекеттік қорығы Әзербайжанның алғашқы қорығы болып табылады, 1925 жылы Кіші Кавказдың орта таулы орман және жартылай субальпілік белдеулерінің экожүйелерін, сондай-ақ Гей-гель және Марал-гель, Зал-гель және т.б. таулы көлдерін қорғау және зерттеу мақсатында құрылған.[6]
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Нафталан. Тексерілді, 11 қаңтар 2026.
- ↑ Население Нафталан. Тексерілді, 11 қаңтар 2026.
- ↑ Азербайджан, Город Нафталан. Тексерілді, 11 қаңтар 2026.
- ↑ Азия. Азербайджан. Тексерілді, 11 қаңтар 2026.
- ↑ Город-курорт Нафталан. Тексерілді, 11 қаңтар 2026.
- ↑ Нафталан - уникальный курорт на лечебной нефти Азербайджана. Тексерілді, 11 қаңтар 2026.
| ||||||
