Мазмұнға өту

Новолукомль

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Қала
Новолукомль
белар. Новалукомль
Ту Елтаңбасы
Ту Логотипі
Әкімшілігі
Ел

 Беларусь

Облыс

Витебск облысы

Аудан

Чашник ауданы

Тарихы мен географиясы
Координаттары

54°39′15″ с. е. 29°08′28″ ш. б. / 54.65417° с. е. 29.14111° ш. б. / 54.65417; 29.14111 (G) (O) (Я)Координаттар: 54°39′15″ с. е. 29°08′28″ ш. б. / 54.65417° с. е. 29.14111° ш. б. / 54.65417; 29.14111 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1964

Бұрынғы атаулары

Пионерный

Қала статусы

1970

Орталығының биiктігі

175 м

Уақыт белдеуі

UTC+3:00

Тұрғындары
Тұрғыны

13 141 адам (2026)

Сандық идентификаторлары
Телефон коды

+375 2133

Пошта индексі

211162

Новолукомль картада
Новолукомль
Новолукомль

Новолукомль (белар. Новалукомль) — Беларусьтің Витебск облысының Чашник ауданындағы қала. Беларусьтегі ең жас қала.[1] Новолукомль халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 13 141 адамды құрады. Новолукомль Беларусьтегі 100 қаланың бірі және Беларусьтегі халық саны бойынша 62-ші орында.[2]

Географиялық сипаттамасы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Новолукомль Лукомль көлінің оңтүстік жағалауында орналасқан. Ол Оршадан 95 км, Витебскіден 114 км және Минскіден 156 км қашықтықта орналасқан. Жақын маңнан Чашники-Бабруйск тас жолы және Орша-Лепель темір жолы өтеді. Новолукомльдің Чашники-Новолукомль желісінің құрамына кіретін өз теміржол стансасы бар.[3]

Новолукомль — Беларусьтегі ең жас қалалардың бірі. Ол Лукомль мемлекеттік аудандық электр стансасының құрылысы арқылы өзінің негізін құрды. 1962 жылы 24 ақпанда БКСР Министрлер Кеңесі Витебск облысының Чашники ауданындағы Лукомлское көлінің шығыс жағалауында орналасқан республикадағы ең ірі Ново-Белорусь мемлекеттік аудандық электр станциясының құрылыс алаңын бекітті. Бұл энергетикалық алыптың құрылысы екі жылдан кейін, 1964 жылдың ақпан айында басталды. Алғашқы құрылысшылар вагондарда және жақын маңдағы ауылдарда тұрды, бірақ тамыз айына қарай көп қабатты тұрғын үйлер бой көтере бастады. Жаңа қоныс Пионерский жұмысшылар поселкесі құрылды. Алғашқы үш 80 пәтерлік үй 1966 жылдың қаңтарында салынып бітті. Онда кәсіптік-техникалық мектеп те ашылды, дүкен, асхана, тұрмыстық қызмет көрсету орталығы және кинотеатр жұмыс істеп тұрды.

1965 жылдың соңына қарай Пионерский қалалық үлгідегі кент мәртебесін, ал 1970 жылы қала мәртебесін және қазіргі атауын алды.[4]

Экономикасы және инфрақұрылымы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Новолукомль — өнеркәсіптік қала. Онда керамзит қиыршық тас өндіретін зауыт және электр қуаты мен желдету жабдықтарын шығаратын компаниялар орналасқан. Лукомль мемлекеттік аудандық электр станциясы Беларусьтегі ең қуатты кәсіпорын.

Новолукомль тұрғындарының көпшілігі қалалық кәсіпорындарда немесе қызмет көрсету саласында жұмыс істейді. Бұл қала құраушы кәсіпорыны бар классикалық қала. Автокөліктерден басқа ең танымал көлік түрі — велосипедтер.[5]

Көрнекі орындары

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Лукомоль көлі — елдегі ең ірі көлдердің бірі: ауданы бойынша (37,7 шаршы шақырым) ол Беларусьте төртінші орында. Көлде балықтың шамамен 20 түрі мекендейді, бұл оны танымал балық аулау орнына айналдыруда. Көлдің солтүстік жағалауында X-XI ғасырларға жататын ежелгі қорған орналасқан. Көл жағасында созылып жатқан биіктігі үш метрге дейін жететін 143 қорған бар.

Лукомоль мемлекеттік аудандық электр станциясы — жақынға дейін электр стансасы жабық нысан болды. 2022 жылдан бастап туристер үшін мұнда турлар ұйымдастырылған. Туристер алып бу қазандықтары мен басқа да жабдықтарды көріп, өнеркәсіптік ауқымда электр энергиясын өндірудің қыр-сырыммен таныса алады.

Әулие Магдалена шіркеуі — шіркеу 2003 және 2005 жылдар аралығында салынған. Ғимарат беларусь шіркеулеріне тән стильде жасалған. Бұл екі сегіз қырлы мұнарасы мен шатыры бар қуатты үш қырлы базилика. Бүйірлік қасбеттері биік, қос аркалы терезелермен кесілген; аркалы саңылаулары шіркеу мұнараларын да безендіреді.

Аспалы жаяу жүргінші көпірі — ол айналма каналдың үстіне салынған. Көпір 1980 жылы салынды, жалпы ұзындығы - 119 метр, тіректердің биіктігі он метрге жетеді. Беларуссияның аспалы көпірлерінің ішінде бұл екінші орында. 2024 жылы көпір жаңартылып, стильді заманауи жарықтандыру орнатылды.[6]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]