Ноемберян
| Қала | |
| Ноемберян | |
| арм. Նոյեմբերյան | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Марз | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
41°10′21″ с. е. 44°59′37″ ш. б. / 41.17250° с. е. 44.99361° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 41°10′21″ с. е. 44°59′37″ ш. б. / 41.17250° с. е. 44.99361° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Құрылған уақыты |
898 |
| Бұрынғы атаулары |
Барана |
| Жер аумағы |
3,6 км² |
| Орталығының биiктігі |
820 м |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
5 529 адам (2026) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Телефон коды |
+374 (266) |
Ноемберян шекарасы
| |
Ноемберян (арм. Նոյեմբերյան) — Арменияның солтүстік-шығысындағы Тавуш облысындағы қала.[1] Ноемберян халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 5 529 адамды құрады. Ноемберян — Армениядағы 59 қаланың бірі және халық саны бойынша 47-ші орында.[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Ноемберян Арменияның солтүстік-шығысында, Армения-Әзербайжан шекарасынан батысқа қарай 2 км және Армения-Грузия шекарасынан оңтүстікке қарай 9 км жерде, Гугарк тауларының шығыс етегінде және Когб өзенінің оңтүстік-шығыс аңғарында, теңіз деңгейінен 820 метр биіктікте орналасқан.
Ол Ереваннан солтүстік-шығысқа қарай 187 км және Иджеван әкімшілік орталығынан солтүстікке қарай 54 км жерде орналасқан. Қала оңтүстігінде Воскепар тауларымен, ал батысында Гугарк тауларымен қоршалған. Қаланың климаты жұмсақ және ылғалды.[3]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]X ғасырдан XII ғасырдың басына дейін қазіргі Ноемберян аумағы Күрік (Ташир-Дзорагет) патшалығындағы Үлкен Хайк Гугар губернаторлығының құрамына кірді, оны XII ғасырдың басында селжүктер жаулап алып, Ноемберян аумағын Гандзак әмірліктеріне қосты. Біртіндеп грузин патшасы Давид Шынарар бұл жерлерді қайтарып алып, Виркке (Грузия) қосты. 1236 жылы қазіргі қаланың аумағын моңғолдар басып алды. 1801 жылы бұл жерлерді Ресей қосты.
XIX ғасырда Ноемберян Елизаветполь губернаторлығының Қазақ округінің құрамына кірді, ал 1920 жылдан 1929 жылға дейін қала Лора-Памбак губернаторлығының құрамына кірді. 1938 жылы Ноемберян әкімшілік ауданның орталығына айналды. 1971 жылы Ноемберян қалалық қоныс мәртебесін алды. 1991 жылы Армения тәуелсіздігін жариялағаннан кейін, Ноемберян 1995 жылы Арменияның әкімшілік реформалардың нәтижесінде қала мәртебесіне көтеріліп, жаңадан құрылған Тавуш облысының құрамына кірді.[4]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Кеңес дәуірінде Ноемберджан маңызды азық-түлік өндірісінің орталығы болды. Қазір қалада консервілер, сүт өнімдері, ұн және нан-тоқаш өнімдерін шығаратын екі шағын өндіріс зауыты бар. Қалада жиһаз, пластмасса бұйымдарына мамандандырылған шағын компаниялар да бар. Нойемберджанның көптеген тұрғындары ауыл шаруашылығымен айналысады.
Қазіргі Ноемберян қаласында музыка және көркемсурет мектебі, екі орта мектеп және спорт мектебі, бастауыш мектеп, кинотеатр, қоғамдық орталық, телекомпания, екі балабақша, аурухана, жедел жәрдем көлігі, кеңес беру орталығы және байланыс орталығы бар.
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Города и области Армении. Тексерілді, 8 наурыз 2026.
- ↑ Население Ноемберян. Тексерілді, 8 наурыз 2026.
- ↑ Ноемберян. Тексерілді, 8 наурыз 2026.
- ↑ Азия. Армения. Тавушская область. Тексерілді, 8 наурыз 2026.
| ||||||
