Мазмұнға өту

Нонан

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Нонан
style=max-height:120px;
style=max-height:120px;
Жалпы мәліметтері
Химиялық формуласы

C9H20

Физикалық қасиеттері
Күйі

сұйықтық

Мольдік массасы

128,2 г/моль

Тығыздығы

0,718 г/см³

Жылу қасиеттері
Балқу t

-53 °C

Қайнау t

151 °C

Классификациясы
CAS нөмірі

111-84-2

PubChem

8141

EINECS нөмірі

203-913-4

SMILES
 
CCCCCCCCC (3D-моделі)
InChI
 
InChI=1S/C9H20/c1-3-5-7-9-8-6-4-2/h3-9H2,1-2H3 BKIMMITUMNQMOS-UHFFFAOYSA-N
RTECS

RA6115000

ChEBI

32892

БҰҰ нөмірі

1920

ChemSpider

7849

Егер басқаша көрсетілмесе, деректер стандартты жағдайлар (25 °C, 100 кПа) үшін беріледі.

Нонан — бұл алкан, көмірсутек болып табылады, оның химиялық формуласы C9H20. Бұл түссіз, жанғыш сұйықтық, негізінен мұнай дистиллят фракциясының құрамында кездеседі, көбіне керосин деп аталады, ол жылу беру, трактор және реактивті отын ретінде қолданылады.[1] Нонан сондай-ақ еріткіш ретінде, дистилляциядан кейінгі қалдық ретінде, отынға қосымша және биоыдырайтын тазартқыш құрамында пайдаланылады.[2] Ол сондай-ақ дизель отынының аздаған құрамдас бөлігі болып табылады.[3] Нонанның 35 құрылымдық изомері бар. Оның жақтауыш түрі — нонил. Циклоалкан түрі — циклононан, (C9H18). Көптеген алкандардан айырмашылығы, оның атауындағы сандық префикс латын тілінен алынған, грек тілінен емес. (Грек префиксін қолданса, атауы эннеан болар еді).

Жану реакциялары

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Нонан басқа алкандар сияқты жанғыштық реакцияларына қатысады. Қажетті мөлшерде оттегі болғанда, нонан жану арқылы су және көмірқышқыл газы түзеді:

C9H20 + 14O2 → 9CO2 + 10H2O

Егер жануға жеткілікті оттегі болмаса, жану өнімдері арасында көміртек монооксиді пайда болады:

2C9H20 + 19O2 → 18CO + 20H2O

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Petroleum - Chemistry Encyclopedia - reaction, water, uses, elements, examples, gas, number, name.
  2. Health Council of the Netherlands: Committee on Updating of Occupational Exposure Limits. Nonane; Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits. The Hague: Health Council of the Netherlands, 2005; 2000/15OSH/155. http://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/0015osh155.pdf Мұрағатталған 28 ақпанның 2018 жылы.
  3. Simmons, Mark Kerosene and Diesel Fuel Analysis By GCMS  (ағыл.) (24 шілде 2017).