Нупелер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

НУПЕЛЕР, нуфавалар, нупенсизилер –Нигериядағы халық. Елдің солт.-шығысы мен Квара штатын қоныстанған. Жалпы саны 1,4 млн. адам (2004). Экваторлық нәсілге жатады. Конго-кордофан тіл шоғырына жататын нупе тілінде (ква тобы) сөйлейді. Жазуы латын әліпбиіне негізделген. Басым көпшілігі ислам дінін ұстанады. Аз ғана бөлігі дәстүрлі наным-сенімдерін (аруаққа табыну, т.б.) сақтаған. Бірнеше субэтн. топтарға бөлінетін Н-дің этн. негізін бени, батаси және кьеде тайпалары құраған. Олар 15 ғ-да ерте мемл. бірлестік құрды. Бұл мемлекет, әсіресе, 18 ғ-дың 2-жартысында күшейді. Оны 19 ғ-дың бас кезінде фульбелер жаулап алды. Негізгі кәсібі – егіншілік. Тары, ямс, арахис, т.б. дәнді дақылдар өсіреді. Ежелден қола мен шыны құю, құмыра жасау, тері өңдеу ісі дамыған. Қабырғалары балшықпен сыланып, төбесі сүйірлене жабылған дөңгелек келген баспаналарда тұрған. Бай ауыз әдебиеті сақталған.