Ондық бөлшек

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Ондық бөлшек– бөлімі 10 санының бүтін дәрежесі болатын бөлшек (мыс., 1/10=0,1, 909/1009,09). Ондық бөлшек бөлімсіз жазылады, оның бөлімінде қанша нөл болса, алымында оң жағынан сонша сан үтір арқылы ажыратылады. Мысалы, Егер рационал санның бөлімінің жіктеуінде 2 мен 5 сандары қатынасса, ол цифрларының саны шекті Ондық бөлшекке (мыс., ), ал 2 мен 5 сандарынан басқа да жай сан кездессе, бөлшек ақырсыз периодты Ондық бөлшекке айналады. Иррационал сандар шектеусіз периодсыз Ондық бөлшек түрінде көрсетіледі. Барлық жағдайда да akak-1…a0,b1b2… түріндегі Ондық бөлшек мына түрде жазылады: ak10k+ak-110k-1+…+ +a0+ мұндағы ak, ak-1, …, a0, b1, b2, … – санның белгілі бір разрядына сәйкес 0, 1, 2, …, 9 (ak0) сияқты цифр. Ондық бөлшектің жүйесін 1427 ж. Ғийас әд-Дин ибн Масуд Жәмшид әл-Кәши баяндап жазған.[1]

Сілтемелер[өңдеу]

Пайдаланылған әдебиеттер[өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы, 7 том 6 бөлім