Оператор

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Оператор, математикада – математикалық ұғым. Оператор ұғымы көбіне функционалдық анализде, сызықтық алгебрада, векторлық кеңістікті бейнелеуде қолданылады. Мұнда А операторы R сызықтық кеңістігінде жатқан х элементін R3 сызықтық кеңістігінде жатқан у элементіне ауыстырады: y=А(x). А О-ы кей жерлерде анықталмауы мүмкін, онда оның анықталу облысы DA=D(A) ізделінеді. Егер Х пен Y векторлық кеңістік болса, Х-тің элементін Y-тің элементіне бейнелейтін барлық Операторлар жиынынан сызықтық операторлар класын бөліп алуға болады, ал қалғаны сызықтық емес Операторлар деп аталады. Егер Х пен Y топологиялық векторлық кеңістік болса, Х-тен Y-ке бейнелейтін О-лар жиынынан үзіліссіз Операторлар класын, шектелген Операторлар класын, сызықтық компакт Операторлар класын бөліп алуға болады. Топологиялық векторлық кеңістікте сызықтық Операторларды қарастыру функционалдық анализдің басты бөлімін құрайды. Физыка және матемематика анализдің көптеген мәселелерінде дифференциалдық Операторлар мен интегралдық Операторлар маңызды рөл атқарады. Операторлардың әр түрлі қасиеттерін, оларға жүргізілетін амалдарды және Операторлардың әр түрлі математикалық есептерді шешу кезінде қолданылуын зерттеу мәселелерімен операторлар теориясы шұғылданады.[1]

Информатикада[өңдеу]

Информатикада – компьютер жұмысын бақылап, басқарып отыратын, оған мәліметтер енгізіп, нәтижелерінің шығарылуын тексеретін маман. Операторлар компьютер орталықтарында, компьютер желілерінде, ақпаратты өңдеу жүйелерінде электрондық құрылғылар жұмысын сүйемелдеу қызметін атқарады.

Техникада[өңдеу]

Техникада – пульт арқылы күрделі жабдықтардың жұмысын басқарушы маман (мысалы, радиолокациялық стансалар, бұрғылау кондырғылары, электронды есептеуіш машиналарында, т.б.).[2]

Кинода[өңдеу]

Кинода – кинофильм көріністерін түсіруші маман (кинооператор).

Сілтемелер[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
  2. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Ғылымтану. Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын- Павлодар: ҒӨФ «ЭКО», 2006. ISBN 9965-808-78-3