Орава қамалы

Орава қамалы (словак. Oravský hrad) — Словакиядағы қамал, Ораваның үстіндегі 112 метрлік жартаста, Долный Кубиннен алыс емес Оравский Подзамок ауылының жанында орналасқан. Ол Словакияның ұлттық мәдени ескерткіштерінің тізіміне енгізілген.

Тарихы

Қамал 1241 жылы татар шапқыншылығынан кейінгі ескі ағаш қалашығының орнында және Орава жартасының ең биік нүктесінде салынған. Келесі ғасырларда бұл шағын бекініс 154 бөлмеден тұратын кең қамал құрылымына айналды.

Бастапқыда қамал Орава әкімшілігінің уездік қамалы ретінде қызмет етті. 1556 жылдан бастап қамалды Турцо отбасы басқарып, олар құрылысты аяқтау жұмыстарын бастады. Қамал өзінің соңғы көрінісін 1611 жылы алды. Турцо отбасының соңғы ұрпағы қайтыс болғаннан кейін қамалдың бірнеше иелері болды, бірақ олар оны күтіп ұстауға инвестиция салуға ынталы болмады.

1800 жылы қамал өрттен зардап шекті – бұл оның сәулеттік дамуындағы ең үлкен трагедия және уақыт өте келе ол өз иелері үшін мүлдем жарамсыз болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ғана ол жалпы қалпына келтіруден өтті, оның барысында қамалдармен, бекіністер жүйесімен және мұнаралары бар Төменгі, Орта және Жоғарғы қамалдардың барлық кешендері қалпына келтірілді.

Бүгінгі күні Орава қамалында бірқатар мұражайлар бар: тарихи-өлкетану мұражайы, этнографиялық мұражай және табиғат мұражайы. Мұражай мұнда 19 ғасырдың аяғынан бері жұмыс істейді. Қамал аумағында «Қарақұс патша» және Дракула туралы фильм сияқты көптеген тарихи және ертегілік фильмдердің түсірілген.^[1]^[2]

Сипаттама

Орава қамалының кешені қамал төбесінің пішініне бейімделген әртүрлі ғимараттардан тұрады. Бастапқыда роман және готикалық стильде салынған Орава қамалы кейіннен сән сұранысына сай сыртқы түрін бірнеше рет өзгертті. Ақырында ол Ренессанс және нео-готика стилінде қайта салынды.

Орава қамалы әртүрлі кезеңде салынып, аяқталды, сондықтан ол 3 деңгейден тұрады. Жоғарғы деңгей - ең көне, ол 2 қабаттан тұрады, онда кең залдар орналасқан. Бұл әсерлі құрылымның ішінде көптеген терезелер бар, ал қалың қабырғаларда альковтар көрінеді. Екінші және үшінші деңгейлер біріншісінен айтарлықтай ерекшеленеді: мұнда жайлы және камералық бөлмелер, көптеген баспалдақтар бар. Бұл жерде адамдар өмір сүрген және қорғаныс мұнаралары, ішкі аула және қамалға арналған аркалы өткел орналасқан.

Қамалдың қабырғалары, атап айтқанда, XVI ғасырда салынған және қамалдың батыс жағын қорғайтын Батыс Бастионның қалыңдығы алты метр болды. Батыс Бастион қақпасы: күшті, берік және өте сенімді болды. Орта аулада XVI ғасырдың екінші жартысында Франциск Турзоның нұсқауымен қазылған құдық сақталған. Бұл құдық қамалдың осы бөлігіндегі су көзінің жетіспеушілігін шешуге арналған. Орталық ауладан Корвин сарайының бірінші қабатындағы бұрынғы ас үй мен жертөлеге кіреуге болады.

Корвин сарайы мен тұрғын үй мұнарасы XIII ғасырда салынған және Орава қамалының ең көне нысандарының бірі болып саналады. Мұнара XV ғасырда сарай құрылысы кезінде Корвин сарайымен байланысқан. Корвин сарайы өзі қазіргі келбетін тек XIX ғасырда алды.^[3]^[4]^[5]