Орда-Ежен ұлысы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Орда Ежен ұлысы бетінен бағытталған)
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Орда-Ежен ұлысы
ұлыс
1242 — 1309(1446)



Астанасы 1242-1280 Орда-Базар
1280-1309 Сығанақ
Тіл(дер)і қыпшақ тілі
Халқы Қыпшақтар
Тарихы
 -  Орда-Ежен ұлысы
 -  Ақ Орда
 -  Барақ хан және оның ізбасарлары
Мирасқорлық
Өзбек хандығы
Қазақ хандығы
Қазақстан  Қазақстан тарихы
Emblem of Kazakhstan.svg
Ежелгі Қазақстан тарихы

Андронов мәдениеті
СақтарҮйсіндерҚаңлыларҒұндар

Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері

Түркі қағанаты (552603)
Батыс Түрік қағанаты (603704)
Түргеш қағанаты (704756)
Қарлұқ қағанаты (756940)
ҚаңғарларҚимақтарОғыздар
ҚарахандарҚарақытайларҚыпшақтар

Қазақстанның орта ғасырлардағы мемлекеттері

Моңғол империясы (12051291)
Жошы ұлысы (12241481)
Шағатай ұлысы (12221370)
Орда Ежен ұлысы (12421446)
Шайбани ұлысы (1243 — ?)
Ақ Орда (XIIIXV ғғ.)
Көк ОрдаӘбілқайыр хандығы (14281480)
Ноғай ордасы (14401634)
Сығанақ хандығы (13401379)
Моғолстан (13461706)
Ташкент хандығы (15011627)

Қазақ хандығы мен жүздері

Қазақ хандығы (14651847)
Ұлы жүз (17151822)
Орта жүз (17151822)
Кіші жүз (17151731)

Ресей империясы құрамында

Бөкей ордасы (18011872)

Қазіргі заман

Алаш автономиясы (19171920)
Түркістан автономиясы (19171918)
Қырғыз (Қазақ) АКСР-і (19201925)
Қазақ АКСР-і (19251936)
Қазақ КСР-і (19361991)
Қазақстан Республикасы (1991—қазір)



Портал «Қазақстан»
Санат «Қазақстан тарихы»

Орда–Ежен ұлысы — Жожының үлкен ұлының ұпағы — Орда-Еженнің басшылығындағы, Алтын Орданың (Жожы ұлысы) шығыс (сол) қанаты. Қазақстандық деректер бойынша атауы: Ақ Орда, ежелгіорыс деректері бойынша: Көк орда. Бір сөзбен айтқанда автономиялы мемлекет. В 1309 жылы, Орда-Ежен ұлысы Сасы Бұға тұсында Ақ орда деп аталды. 1361 жылдан бастап, Ұрыс ханның тұсында тәуелсіз мемлекет болды.

Шибанның өлімінен кейін, 1280 жылы Орда-Ежен ұлысына Шибан ұлысы қосылды.

Ұлыс шекарасы[өңдеу]

Ұлыс шекарасы батысында Мұғалжар тауымен, солтүстігінде сібір ормандарымен, шығысында Ертіс өзенімен және оңтүстігінде Сырдария өзенімен және Балқаш көлімен шектесіп жатты. Шибан ұлысымен қосылғаннан кейін батысында Орал өзенімен тоғысты.


Ұлыс аудандарға бөлінген:

Ұлыс тарихы[өңдеу]

Ұлыс тарихын 3 кезеңге бөлуге болады:

  • 1-кезең — Орда-Ежен ұлысы
  • 2-кезең — Ақ Орда
  • 3-кезең — Барақ хан және оның ізбасарлары

1-кезең[өңдеу]

Ақ Орда – XІІІ-XVғғ. аралығында өмір сүрген Шығыс Дешті-Қыпшақ пен Түркістан территориясындағы этникалық топтар мен халықтардың саяси жағынан топтасуына жол ашқан, саяси жағынан дербес, экономикалық жағынан тәуелсіз, сыртқы саясатта өзіндік даму бағыты бар мемлекеттік бірлестік. Оның тарихы Жошы ұлысының құрылуынан бастау алады. Мемлекеттің негізін қалаушы ретінде Жошының үлкен ұлы, тұңғышы Орда-Ежен аталады. Шын мәнінде, Жошы ұлысының жерін оның екінші ұлы Бату(шын есімі Сайын) иеленеді. Бірақ ағасына құрмет ретінде оған өзінің сол қанатынан, Жайықтан шығысқа қарай, Арал мен Сырдарияның солтүстігіндегі, Алтай мен Ертістен батысқа қарай жатқан кең-байтақ аумақты бөліп береді. Негізгі этникалық құрамы осы жерді VIII-IХ ғ-дан бері мекендеп келе жатқан қыпшақ бірлестігі мен қатар Шыңғыс ханның шапқыншылығы кезінде шығыс пен оңтүстік-шығыстан, Алтайдан қоныс аударған тайпалар да болған. Олардың қатарында наймандар, үйсіндер, қарлұқтар, керейлер, қоңыраттар, маңғыттар және т.б. ру-тайпалар.

2-кезең[өңдеу]

3-кезең[өңдеу]

Орда-Ежен ұлысының хандары[өңдеу]

Өрдүйід әулеті[өңдеу]

== Сол қанатының ханы

==

Өрдүйід әулеті[өңдеу]

Тұқайтермір әулеті[өңдеу]

Басқа Жошылар[өңдеу]