Осман әулеті

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Осман әулеті
түр. Osmanlı Hanedanı
Осман әулеті

Ел  Османлы империясы
Титулдары падишаһ, сұлтан, бей, хан, қазы, шаһзада, қаған, халиф
Әулет негізін салушы I Осман
Соңғы билеуші II Әбділмәжит
Қазіргі әулет басшысы Осман Баязит Османоғлы
Әулет негізі салынған жыл 1299
Әулеттің құлауы 1 қараша 1922
Әулет ұлты түріктер

Осман әулетіҰлы Османлы Мемлекетін 1299 және 1922 жылдар аралығында басқарған[1] түрік сұлтандары мен халифтерінің әулеті. Негізін I Осман қалаған (1299/1300 – 1324/26)[2].

Тарихы[өңдеу]

Әулет негізін Османлы империясының алғашқы сұлтаны – I Осман салған[3] (ол 1299/13001324 жылдары, кей деректер бойынша — 1326 жылдары басқарған). Сондай-ақ әулет мүшелерінің ішінде 13891402 жылдары билік құрған Шапшаң Баязит сұлтан, 1444 және 1451 жылдары билік еткен Жаулаушы Мехмет сұлтан, 1512 бастап 1520 жылдар аралығында билік құрған Жауыз Сәлім сұлтан, 15201566 жылдары билік құрған Заңшы Сүлеймен сұлтан (Еуропа деректері бойынша «Тамаша Сүлеймен сұлтан»), III Сәлім (17891807), II Махмұт (18081839) және II Әбділхамит сынды сұлтандар танымал болған. 1923 жылдың 29 қазанында сұлтанат жойылып, османдардың соңғы сұлтаны – IV Мехмет Түркиядан қашып кетеді. Түркия Ұлы Ұлттық Мәжілісінің таңдауымен халиф ретінде осман әулетінің ханзадасы – II Әбділмәжит тағайындалады. 1924 жылдың 3 наурызында халифат ыдыратылып, елдегі Осман әулетінің барлық мүшесін елден қуып шығады[4].

Сілтемелер[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Осман империясы // «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2006. — Т. IV. — ISBN 9965-9908-6-7.
  2. Осман әулеті // «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2006. — Т. IV. — ISBN 9965-9908-6-7.
  3. Осман әулеті // «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2006. — Т. IV. — ISBN 9965-9908-6-7.
  4. Османы (династия турецких султанов) // ҮКЭ (орыс.)