Остеоциттер

Остеоциттер (көне грекше: ὀστέον — сүйек и κύτος) — жетілген, бөлінуге қабілетсіз, сүйек ұлпасының негізгі жасушалары. Сүйектің қалыпты құрылымын сақтауға жауапты. Олар сүйек матрикстегі тұздардың алмасуын реттейді.[1][2]
Остеон әдетте 5–20 сүйек пластинасынан тұрады. Остеонның диаметрі — әдетте 0,3–0,4 мм, ұзындығы — бірнеше миллиметр. Көптеген омыртқалы жануарларда тығыз сүйек тіні остеондардан тұрады.
«Остеон» атауын 1914 жылы неміс физиологы Вильгельм Бидерман ұсынған. «Гаверс жүйесі» атауы 1691 жылы гаверс өзектерін сипаттаған Клоптон Гаверстің құрметіне берілген және бұл атау XIX ғасырдың ортасынан бастап қолданылады.[2]
Құрылысы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Остеонның ортасында қан тамырлары мен жүйке талшықтары өтетін гаверс өзегі орналасқан. Өзектің шет жағында бағаналы жасушалар мен остеобластар болады. Гаверс өзегінің айналасында остеоциттер орналасқан сүйек пластинкалары бар, олар жұқа өзекшелермен — каналикуламен байланысқан, себебі сүйек матриксі қоректік заттарды өткізе алмайды.
Көршілес остеондардың арасында кірістірілген немесе аралық сүйек пластинкалары деп аталатын құрылымдар болады.