Ось елдері мен олардың одақтастары

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
"Ось" елдері көк түспен бөлінген

"Ось" елдері (нем. Achsenmächte, жапон. 樞軸國, 枢軸国 су: дзику-коку, итал. potenze dell ' Asse — "Рим — Берлин осі термині"[1] бойынша), нацистік блок, гитлерлік коалиция ретінде белгілі — агрессивті әскери одақ, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оған антигитлерлік коалиция қарсы тұрған Германия, Италия, Жапония және басқа да мемлекеттер .

Құрылу тарихы[өңдеу]

«Ось» елдері одағы бастапқыда неміс-жапон-итальяндық-испан Коминтернге қарсы пактіге және неміс-итальяндық «болат пактіге» негізделген және толық 1940 жылы 27 қыркүйекте, Германия, Италия және Жапония ықпал ету аймақтарын «жаңа тәртіппен» бөлу және өзара әскери көмек туралы үшжақты пактісіне қол қою кезінде заңдастырылды. Кейінірек пактіге, Венгрия, Румыния, Болгария және Тайланд, сондай-ақ Германия мен Жапонияның қуыршақ мемлекеттері қосылды. 

Кейіннен "осі" елдері деп пактіге қол қойғанына қарамастан, Антигитлерлік коалиция елдерімен соғысқан барлық мемлекетті атайды .

"Ось" елдері[өңдеу]

Үшінші рейх және Жапон империясымен келісілген Еуразияны 70° шығыс бойлықта бөлу

Негізгі мүшелері:

Қосалқы мүшелері:

Сателлиттер:

Бұрынғы блок мүшелерінің мұрагерлікке үміттенген режимдер: Кеткендер де-факто марионеточными мемлекеттер құрған Үшінші Рейхом аумағының бөлігінде бұрынғы одақтас.</ref>

"Ось" елдерінің одақтастары, жақшада "ось" елдеріне жағына елдердің қосылған күні көрсетілген мен қарсы антигитлерлік коалиция күштеріне қатарына шыққан күні[өңдеу]

  • Flag of Finland.svg Финляндия ( 25 маусым 1941 дейін 19 қыркүйек 1944) өзін дербес тарап деп есептеді, жанжал; бұл позиция кейбір фин тарихшыларымен бүгін де қолданылады[3][4]. Тәуелсіз тарихшылар әдетте Финляндияны "ось"[5][6][7] елдеріне қосады. 1944 жылы жазда Финляндия ауыр шайқастан кейін соғыстан шыққан және КСРО-мен 19 қыркүйек 1944 жылы бітім жасасты (Кеңес-фин соғысын (1941-1944) қараңыз).
  • Flag of Iraq (1921–1959).svg Ирак корольдігі (2-нен 31 мамырға дейін 1941) қысқа мерзімді англо-ирак соғысы барысында. Ирак Рашид Али аль-Гайланидің басшылығымен мемлекеттік төңкерістен кейін Германия және Италиядан көмек сұрвды. Келіп жеткен герман және итальян авиациясы жеткіліксіз болды және 31 мамырда бүлік жаншылды.
  • Flag of San Marino.svg Сан-Марино ( 17 қыркүйек 1940 дейін 29 қыркүйек 1943) Ұлыбританиямен соғыс жағдайында болған. 8 қыркүйек 1943те Италия соғыстан шыққаннан кейін Сан-Марино 29 қыркүйекте сол жылы өз нейтралитеті туралы жариялады .

Красный флаг, в центре которого находится белый круг с чёрной свастикой Германия оккупациялаған аумақтардағы Коллаборационистік үкіметтер мен әкімшіліктер[өңдеу]

  • Flag of France.svg Француз мемлекеті (11 қараша 1942-ден 25 тамыз 1944-ке дейін). Оңтүстік Францияны жаулап алғаннан кейін Германия 1942 жылы биліктегі Виши Режимі таза номиналға айналды, тек қана әкімшілік функцияларды орындады. 1943 жылы Германия үкіметі қолдауымен Виши француз милициясын қалыптастырды, Франциядағы кедергі болған одақтастарды тізе бүктіруге қатысты. Кейін 25 тамызда Виши үкіметі Германияға шығарылды, онда қуғындағы үкімет құрылды, ол 22 сәуір 1945 жылға дейін болған.
  • Flag of Greece (1822-1978).svg Грек мемлекеті 30 сәуір 1941
  • Flag of Serbia (1941–1944).svg Сербия (Недич режимі)
  • Flag of Norway.svg Норвегия (Квислинг режимі)
  • Flag of the Netherlands.svg Нидерланды (режимі Мюссерта)
  • Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svg Баспасөз мемлекет (16 қазанда 1944 жылы)
  • Flag of Belarus (1918, 1991-1995).svg Белорутения Бас округі (Беларусь орталық рада)

Красный флаг, в центре которого находится белый круг с чёрной свастикой Үшінші рейх оккупациялаған және аннексиялаған аймақтар[өңдеу]

Германия және оның сателлиттері Еуропадағы барынша аумақтық кеңею кезеңінде
  • Flag of Austria.svg Остмарк (Австрия);
  • Flag of Saar 1920-1935.svg Вестмарк (Саар облысы);
  • Flag of Poland (bordered).png Польша Польша:
    • Генерал-губернаторлық;
    • Gdansk flag.svg Данциг  Еркін қаласы (Гданьск);
    • Вартеланд (Познань);
    • Дистрикт Галиция;
  • Чехословакия Бұрынғы Чехословакияның бөліктері:
    • Flag of Bohmen und Mahren.svg Богемия және Моравия протектораттары 15 наурыз 1939 жылдан;
    • Судетенланд (Судет облысы);
  • Flag of Luxembourg.svg Люксембург;
  • Flag of Denmark.svg Дания;
  • Норманд аралдары;
  • Flag of Belgium (civil).svg Бельгия (Фалькенхаузен генерал-губернатор ы);
  • Франция (Эльзас пен Лотарингияны қосқанда оккупациялаған жерлер);
  • Албания Албания 8 қыркүйек 1943 жылдан;
  • War flag of the Italian Social Republic.svg Итальяндық әлеуметтік республика 23 қыркүйек 1943 жылдан;
  • Королевство Югославия Бұрынғы Югославияның бөліктері:
    • Flag of the Government of National Salvation (occupied Yugoslavia).svg Сербия (Банатты қосқанда) — Недичтің марионеттік режим 1 қыркүйек 1941 жылдан;
    • Төменгі Каринтия және Төменгі Штирия;
    • Flag of Slovenian axis supporters during WWII.png Словенское домобранство (1943 жылға дейін Италияға, содан кейін Германияға бағынды);
    • Flag of Montenegro (1905-1918 & 1941-1944).svg Черногория — Вукчевичтің марионеттік режимі 8 қыркүйек 1943 жылдан
    • Flag IMARO.svg Тәуелсіз Македония республикасы 8 қыркүйек 1944 жылдан;
  • Шығыс рейхскомиссариаттары:
    • Украина;
    • Остланд (Прибалтика және Белоруссия);
    • Кавказ;
    • Московия.

Flag of Japan (1870-1999).svg Жапония жаулаған аймақтардағы марионеттік мемлекеттер[өңдеу]

Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Италия оккупациялаған және аннексиялаған аймақтар[өңдеу]

  • Любляна провинциясы ( 3 мамыр 1941)
  • Корсика ( 11 қараша 1942)
  • Провинция Далмация ( 17 сәуір 1941)
  • Франциядағы Итальяндық оккупацияланған аймақ ( 25 маусым 1940)
  • Грек мемлекетіндегі Итальяндық оккупацияланған аймақ ( 30 сәуір 1941)
  • Тәуелсіз Хорватия мемлекетіндегі Итальян оккупационная аймақ (10 сәуір 1941)

Италияндық отарлық империя:

Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Италия жаулаған аймақтардағы марионеттік мемлекеттер[өңдеу]

  • Flag of Albania (1939-1943).svg Албан корольдігі
  • Flag of the Principality of Pindus and Voivodship of Macedonia.svg Пиндск-Мегленское қняздігі (Македония, Грекия және Албания) (1941 мамырдан бастап)
  • Flag of Montenegro (1905-1918 & 1941-1944).svg Черногория корольдігі (Дрлевич режимі) (12 шілде 1941ден)

Бейтарап дос елдер[өңдеу]

Сондай-ақ,[өңдеу]

  • Антигитлерлік коалиция
  • Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушылар
  • Аумақтық-саяси экспансия Үшінші рейхтың
  • Әскери тұтқындар КСРО-да Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде
  • Жеңіс елдердің "ось" Екінші дүниежүзілік соғыс (балама тарихы)

Ескертпелер[өңдеу]

  1. «Ось Берлин—Рим» — статья из Большой советской энциклопедии.
  2. The World at War - Diplomatic Timeline 1939-1945. worldatwar.net. Тексерілген 26 марта 2015.
  3. Mäkinen, Esa.
  4. Дерябин Ю. С. Давний миф наконец-то лопнул (рус.). НГ. Независимое военное обозрение (21 қараша 2008). — Финские историки признали соучастие Хельсинки в гитлеровской агрессии против СССР. — «28 из 37 финских профессоров-историков, опрошенных недавно крупнейшей газетой страны «Хельсингин Саномат», пришли к выводу, что война 1941–1944 годов против Советского Союза, развязанная тогдашними правителями Суоми, отнюдь не была «войной-продолжением» (Зимней войны 1939–1940 годов) или «отдельной» (от Гитлера) войной, как до сих пор утверждало большинство финских историографов и политиков, в том числе нынешний президент республики Тарья Халонен»  Тексерілген 4 января 2013. Архивировано из первоисточника 20 января 2013.
  5. R. L. DiNardo.
  6. Geir Lundestad.
  7. Yôrām Dinšṭein.

Сілтемелер[өңдеу]