Мазмұнға өту

Пандион

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

I Пандион немесе жай Пандион (көне грекше: Πανδίων) — Грек мифологиясында Афинаның аңызға айналған патшасы, Афиналық Эрихтоний мен оның әйелі, наяда Праксифеяның ұлы әрі мұрагері.[1][2] Әкесі жағынан ол құдай Гефесттің немересі болған.

Отбасысы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Филомела мен Прокна

Пандион наяда Зеуксиппаға үйленіп, олардан екі ұл — Эрехтей мен Бут, сондай-ақ екі қыз — Прокна мен Филомела дүниеге келген.[3][4][5][6][7] Кейбір нұсқаларда ол Теутрастың, Феспийдің әкесі[8] және Кефалдың әкесі ретінде де аталады.[9] Гесиод пен Сапфо шығармаларында Пандион сондай-ақ Филомеланың қос бейнесі саналатын Қарлығаштың немесе Хелидонның әкесі деп айтылады, алайда Прокнаның қос бейнесі — Аэдона — ешқашан оның қызы ретінде көрсетілмейді.[10] Кейбір ғалымдар Хелидонның әкесі Пандионның басқа бір нұсқасы, яғни Аэдонаның әкесі Пандарейдің қос бейнесі болуы мүмкін деп санайды.[11][12]

Мифология

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Пандион б.з.д. III ғасырдағы Парос уақиғалар тізбегінде, Родостік тізбегі Касторда (мүмкін, б.з.д. III ғасырдың соңындағы Эратосфенге сүйенген) және «Библиотекада» берілген дәстүрлі мұрагерлік тізбек бойынша Афинаның бесінші патшасы болған.[13][14] Оның алдында I Кекропс, Кранай, Амфиктион және Эрихтоний билік еткен, ал одан кейін Эрехтей, II Кекропс және II Пандион таққа отырған. Кастор I Пандионды Эрихтонийдің ұлы деп көрсетеді (бұл — осы жөніндегі ең ерте дереккөз)[15] және оның 40 жыл билік құрғанын айтады (б.з.д. 1437/6–1397/6).[16] Афинаның мифтік тарихындағы бір олқылықты толтыру үшін I Пандион немесе II Пандионның бірі ойдан шығарылған болуы мүмкін деген пікір бар.[16]

«Библиотекаға» сәйкес, Пандион Фивы патшасы Лабдакпен шекара үшін соғыс жүргізіп, шайқаста көмек алу үшін өз қызы Прокнаны Терейге тұрмысқа берген;[17] дәл оның билігі кезінде Деметра мен Дионис құдайлары Аттикаға келген деп айтылады.[18] Ол қайтыс болғаннан кейін Афина патшалығы оның ұлы Эрехтейге өткен, ал Бут Афина мен «Посейдон Эрехтейге» арналған абыздықтарды алған (Афинада Эрехтей — Посейдонның культтік атауы болған).[19] Айтуынша, Прокна мен Филомеланың қаза тапқанын білгенде, Пандион қайғыдан көз жұмған.[20]

Пандион немесе II Пандион әдетте Аттиканың Пандионис тайпасының эпонимдік қаһарманы — Пандионмен теңестірілген.

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. ↑ Smith, William. A Dictionary of Greek and Roman Antiquities - "Pandion" William Smith, LLD. William Wayte. G. E. Marindin. Albemarle Street, London. John Murray. 1890.
  2. ↑ Hyginus, Gaius Julius. The Myths of Hyginus - Fabulae 48 Edited and translated by Mary A. Grant, Lawrence: University of Kansas Press, 1960.
  3. ↑ Hesiod.The Homeric Hymns and Homerica - Works and Days with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White. Homeric Hymns. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914.
  4. ↑ Apollodorus. The Library - 3.14.8 with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4.
  5. ↑ Pausanias. Description of Greece - 1.5.3 with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. ISBN 0-674-99328-4.
  6. ↑ Thucydides. Thucydides- 2.29 translated into English; with introduction, marginal analysis, notes, and indices. Volume 1., Benjamin Jowett. translator. Oxford. Clarendon Press. 1881.
  7. ↑ Hyginus, Gaius Julius. The Myths of Hyginus - Fabulae 45,46,48,238,239,241,255 Edited and translated by Mary A. Grant, Lawrence: University of Kansas Press, 1960.
  8. ↑ Stephanus of Byzantium, s.v.Thespeia
  9. ↑ Hyginus, Gaius Julius. The Myths of Hyginus - Fabulae 270 Edited and translated by Mary A. Grant, Lawrence: University of Kansas Press, 1960.
  10. ↑ Forbes Irving, Paul M. C. (1990). Metamorphosis in Greek Myths Clarendon Press. p. 248. ISBN 0-19-814730-9.
  11. ↑ Coo, Lyndsay (2013). "A Tale of Two Sisters: Studies in Sophocles' Tereus". p. 354, n. 12.Transactions of the American Philological Association. 143 (2). JSTOR 43830266
  12. ↑ March, Jenny (2000). "Vases and Tragic Drama" In Rutter, Keith; Sparkes, Brian A. (eds.). Word and Image in Ancient Greece. p. 127 Edinburgh, UK: University of Edinburgh. ISBN 9780748679850.
  13. ↑ Harding, Phillip. The Story of Athens: The Fragments of the Local Chronicles of Attika p. 14, 42. Routledge, 2007. ISBN 9781134304479.
  14. ↑ Gantz, Timothy, Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources, Johns Hopkins University Press, 1996, p. 234. Two volumes: ISBN 978-0-8018-5360-9 (Vol. 1), ISBN 978-0-8018-5362-3 (Vol. 2).
  15. ↑ Gantz, Timothy, Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources, Johns Hopkins University Press, 1996, p. 239. Two volumes: ISBN 978-0-8018-5360-9 (Vol. 1), ISBN 978-0-8018-5362-3 (Vol. 2).
  16. ↑ a b Harding, Phillip. The Story of Athens: The Fragments of the Local Chronicles of Attika p. 42. Routledge, 2007. ISBN 9781134304479.
  17. ↑ Apollodorus. The Library - 3.14.8 with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4.
  18. ↑ Apollodorus. The Library - 3.14.7 with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4.
  19. ↑ Apollodorus. The Library - 3.15.1 with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4.
  20. ↑ Grimal, Pierre, The Dictionary of Classical Mythology - "Pandion" p. 342, Wiley-Blackwell, 1996, ISBN 9780631201021.
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Пандион&oldid=3550774» бетінен алынған