Петир Бейлиш

Петир Бейлиш
Сериясы	Мұз бен от жыры
Ғаламы	Мұз бен от жыры әлемі
Авторлары	Джордж Р. Р. Мартин
Шабыт көзі	Джей Гетсби
Сомдаған	Эйдан Гиллен
Биографиясы
Лақап аты	Шынашақ
Жынысы	ер
Мәртебесі	қайтыс болған
Жасы	32 (Құзғындар думаны)
Қайтыс болған жері	Уинтерфелл
Өлім себебі	қанжармен бауыздалды
Шығу тегі
Мекенжайы	Вестерос
Жұбайы	Лиза Аррен
Балалары	жоқ
Өзге кейіпкерлермен арақатынасы
Ғашығы	Кейтилин Старк
Мінездеме
Қабілеттері	саяси қулық

Петир Бейлиш (ағылш. Petyr Baelish), лақап аты Шынашақ (ағылш. Littlefinger) — америкалық фантаст жазушы Джордж Р. Р. Мартиннің «Мұз бен от жыры» романдар циклінің кейіпкері. Ол «Тақтар таласы» (1996), «Патшалар шайқасы» (1998), «Қылыштар дауылы» (2000), «Құзғындар думаны» (2005) және «Қыс желдері» кітаптарында кездеседі . Кітаптарда Петир Бейлиш басты кейіпкер болмаса да, телесериалда ол негізгі маңызды кейіпкерлердің бірі болып табылады.

Тегі, елтаңбасы, лақап аты

Браавостан шыққан жалдамалы жауынгердің шөбересі, ол Персттер түбектерінің біріндегі шағын қамалды иеленген. Роберт Баратеон патшаның кеңесінде тиын шебері (қаржы министрі) қызметін атқарған, кейін Харренхоллдың лорды, Үшсаланың жоғарғы лорды және Алқаптың лорд-қорғаушысы болған. «Шынашақ» лақап атын өзінің бойының аласа болуына байланысты алған. Бұл атты оған Эдмур Талли — Кейтелин Старктың ағасы, Өзен жерлерінің мұрагері берген.

Елтаңбасы — мысқылдаушы құс; кітаптың бастапқы бөлігінде оның елтаңбасында Браавос Титанының басы бейнеленген.

Сюжеттегі рөлі

Оқиғалар басталғанға дейін

Жастайында Риверран қамалында тәрбиеленіп, Кейтелин Таллиға ғашық болады. Кейтелиннің Брандон Старк — Винтерфелл мұрагерімен атастырылғанын білген соң, оны жекпе-жекке шақырады, бірақ жеңіліп, ауыр жарақат алады. Айығып шыққаннан кейін Риверраннан қуылады. Кейін лорд Таллидің екінші қызы Лиза Арреннің көңілдесіне айналады.

Роберт Баратеон билікке келгеннен кейін, Петир Бейлиш кеденде қызмет алып, уақыт өте келе патша кеңесінде «тиын шебері» (қаржы министрі) қызметіне көтеріледі.

Цикл оқиғалары барысында

Сарай ішіндегі интригаларға белсенді қатысады. Ланнистер әулеті мен Старк әулеті арасындағы соғыстың басталуына ықпал етеді. Эддард Старкты алдап, сатып кетеді, кейін Джоффри Баратеон патшаны қолдайды. Тирелл әулетімен келіссөздердегі жетістіктері үшін Харренхолл лорды атағына ие болады.

Санса Старкты Корольдік айлақтан жасырын түрде қашырып, оны өз заңсыз қызы ретінде көрсетеді. Аррен аңғарына келген соң, Лизаға — аңғар ханымына үйленеді. Үйленгеннен кейін көп ұзамай әйелін өлтіріп, жергілікті феодалдардың наразылығына қарамастан, лорд-қорғаушы атанып, кәмелетке толмаған Роберт Арреннің үстінен билік жүргізеді.

Тұлғасы

Шынашақ — күрделі әрі қауіпті тұлға. Зерттеушілердің бірі оны «саяси тұрғыдан айлакер комбинатор» деп сипаттайды. Басқа бір автордың пікірінше, Петир Бейлиш психопатқа тән белгілерге ие: «қылмыстық бейімділіктің дамуы», берік эмоциялық байланыс орната алмау және «өз әрекеттеріне шынайы өкініштің болмауы».

Шынашақтың әрекеттерінің көпшілігі тек моральға қайшы ғана емес, сонымен қатар қылмыстық сипатқа да ие. Ол бірнеше суыққанды кісі өлтіруге қатысқан. Соның ішінде — Лиза Арреннің өз күйеуін улап өлтіруі, бұл Вестеростағы алауыздықтың басталуына себеп болды. Оның интригаларының құрбаны Эддард Старк та болады: Винтерфелл лордының сеніміне кіріп, ақырында оның тұтқындалуы мен өліміне жол ашады. Лизамен үйленгеннен кейін, көп ұзамай оны да өлтіреді. Сонымен қатар, Старктардың қызын қашыруға көмектескен өз көмекшісі — сир Донтос Холлардты да өлтіреді: «пышақ және теңізге жерлеу» — қажетсіз куәгерлерден құтылудың сенімді тәсілі.

Ар-ұждан азабы немесе біреуге жанашырлық таныту Петир Бейлишке тән емес. Оның «мен тек ойындағы пешка ғанамын, ойыншы емеспін» деген сөзі әкесінен айырылған Санса Старкқа жұбаныш бола алмайды. Басқа адамдардың сезімдері Мизинец үшін маңызды емес. Ол тек олардың әлсіз тұстарын есепке алады: «Әркім бір нәрсе қалайды… Ал сен адамның не қалайтынын білсең, оның кім екенін де, оны қалай басқаруға болатынын да түсінесің».

Тирион Ланнистер Шынашақтың шынайы болмысын дәл сипаттайды: «Шынашақ сияқты адамдар үшін өтірік айту — тыныс алу сияқты».

«Beyond the Wall…» авторларының пікірінше, Шынашақ «таңғаларлық шеберлікпен» достары мен жауларын «шахматтағы фигуралардай» үлкен ойын алаңында жылжытады. Оның арбау қабілеті Санса Старктың шындықты бұрмаланған түрде қабылдауына әкеледі, тіпті нағашы апасының өлімі де күмән тудырмайды, ал Бейлиш марқұм әйелінің иеліктеріне өз құқығын жариялауға мүмкіндік алады.

Басқа дереккөз оның қабілеттерін жоғары бағалап, Шынашақты «ешқандай әскерсіз-ақ Бүркіт ұясын (Орлиное гнездо) бағындыра алатын жалғыз кейіпкер» деп атайды.