Пирот бекінісі

Пирот бекінісі — Сербияның Пирот қаласында орналасқан бекініс.

Тарихы

Пирот бекінісі екі маңызды сауда жолының тоғысқан жерінде орналасқан төбеде салынып, қаланы жау шабуылынан қорғауда маңызды рөл атқарды. Бүгінгі таңда бекініс қала мен оның айналасының әдемі көріністерін тамашалауға келетін туристер үшін танымал орын болып табылады.

Бекіністі 13 ғасырда Осман империясына қарсы қорғаныс бекінісі ретінде пайдаланған сербтер салған. 17 ғасырда Османдар тарапынан жойылып, 19 ғасырда Габсбургтер тұсында қайта салынды. Коммунизм дәуірінде қамал саяси тұтқындарға арналған түрме ретінде пайдаланылды, бірақ 2000 жылдардың басында бастапқы қалпына келтіріліп, ХХ ғасырда ғана бейбіт мақсатта қолданыла бастады. Мұнда археологиялық қазбалар мен зерттеулер жүргізілді. Соңғы жылдары бекіністе фильмдер жиі түсірілуде.^[1]^[2]

Бекіністің сыртқы көрінісі

Жоғарғы қала Нисаваға құятын жерден алыс емес жерде Бистрица өзенінің жанындағы биік жартаста салынған. Ол батыс-шығыс бағытында өлшемі 50-ден 35 метрге дейін көпбұрыш түрінде таралған, әрқайсысы бір түбегейлі нүкте бағытында орналасқан төрт мұнарасы бар. Мұнаралар қуатты біліктермен байланыстырылған, ал кіреберіс қақпалар біліктің оңтүстік-батыс бөлігінде шығыңқы бесінші мұнараның жанында орналасқан. Донзон биік мұнарасы солтүстік жағында, жартастың ең басында орналасқан. Қорғандардың да, мұнаралардың да қасбеттері көне кірпіштің сынықтары бар тастардан салынған.

Ортаңғы қаланың пішіні эллипс тәрізді және көлемі 70 метр, оңтүстіктен, шығыстан және солтүстіктен 60 метр биіктіктен жартастың етегіне қарай біртіндеп төмендейді. Ол бір кездері мұнаралар мен аркадалар тұрған қорғандармен қоршалған. Ол сондай-ақ әр түрлі пішінді сынған тастардан салынған. Биік жартастар мен қаланың артындағы өзен табиғи қорғауды қамтамасыз етті. Сондықтан қалаға тек бір жағынан жақындауға болатын.

Бекіністің үшінші бөлігі, Төменгі қала, оңтүстік-батыс пен солтүстік-шығыс бағытында созылып жатқан өлшемі 180-ден 130 метрге дейін тіктөртбұрышты пішінге ие. Ол 18 ғасырда әлсіз бекініс қабырғалары мен саңылаулары бар өзен аймағында салынған. Оның үш қақпасы болды: Ниш, Стамбол және Княжевац. Қажетті қорғаныс ені 6 метрлік су құбырын салу арқылы нығайтылды.^[3]