Поляк көтерілісі (1863)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Поляк көтерілісі (1863)
Rok 1863 Polonia.JPG
Date 22 Қаңтар 1863 – күз мезгілі 1864
Location Ресей империясы
Result Көтерілісті басты
Belligerents
Seal of the Polish National Government (January Uprising).PNG Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Ресей империясы
Commanders and leaders
Стефан Бобровский Людвик Мерославский
Strength
200,000 шамасында

Поляк көтерілісі (1863-64 жж.), 1863 жылғы қантар көтерілісі - Поляк корольдігінің, Литваны, ішінара Белоруссияны, Оң жағалаудағы Украинаны қамтыған көтеріліс.


Көтерілістің шығуына негізінен феодалдық құрылыстың дағдарысқа ұшырау және Польшада ұлттық тәуелсіздікті қалпына келтіру таалабы себеп болды. Көтеріліске 1862 ж. жазынан бастап орталық ұлттық комитет (ОҰҚ) басшылық етті. [1][2]


Польшадағы орыс офицерлерінің комитеті көтерілісті даярлауға тікелей қатысты. 1863 ж. қантардың 22-нен 23-не қараған түні корольдіктің бірсыпыра жерінде патша әскерлеріне шабуыл жасалды. 1863-64 жж. Ақпан-тамыз айларында көтеріліс Литваға, Белоруссияға, оң жағалауағы Украинаға тарады. Бірақ Белоруссия (Гродно аймағынан басқа) мен Украинада көтерілісті бұқара халық қолдамады, көп кешікпей көтеріліс жаншылды. [3]

Корольдіктің оңтүстік аймақтары мен Литвада көтеріліс 1864 ж. мамыр айы қарсаңында басылды. Бірақ патша үкіметі Поляк корольдігінде көтерілісшілер жүзеге асырған әлеуметтік-экономикалық өзгерістерді 1864 жылғы шаруалар реформасымен заңдастыруға және Литвада, Белоруссияда, Оң жағалаудағы Украинада 1861 ж. шаруаларға неғұрлым тиімді жағдайда реформа жүргізуге мәжбүр болды. [4]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Миско М.В. Польское восстание 1863 г., М.,1962г.
  2. История Польши, т.2, М.,1955г.
  3. Восстание 1863 г. В Литве и Белоруссии, М.№ 1963.
  4. Қазақ Совет энциклопедиясы: Алматы, 1976. 9 том. 287 бет.