Пуэрторикалықтар

Пуэрторикалықтар
ис. Puertorriqueños
Бүкіл халықтың саны
5,6 млн.
Ең көп таралған аймақтар
Пуэрто-Рико	3,5 млн.
АҚШ	2 млн.
Тілдері
испан тілі
Діні
католицизм, протестантизм

Пуэрторикалықтар (ис. Puertorriqueños) — Пуэрто-Риконың жалпы халқы. Саны 5,6 млн. адам, оның ішінде Пуэрто-Рикода 3,5 млн. адам, АҚШ-та 2 млн. адам.

Тілі

Жергілікті испан тілінің диалектісінде сөйлейді.

Діні

Пуэрторикалықтар негізінен католиктер, протестанттар (баптистер , конгрегационалистер және т.б.) бар.

Тарихы

XVI ғасырдың басында аралды басып алған испандықтар ол жерден таино үндістерін тауып алып, кейін қара құлдарды әкеле бастады. Қанау мен қуғын-сүргінге байланысты үндістер XVIII ғасырға қарай жеке топ ретінде өмір сүруін тоқтатты, бірақ испандықтардың үнді әйелдерімен қарым-қатынасы метис популяциясын тудырды. Үндіс халқы да қара халықпен араласты, құлдарға қарағанда еркін қаралар көп болды. Барлық үш нәсілдік құрамдастардың араласуы негізінде XIX ғасырда испан мәдениеті мен үндіс және африкалық мәдениет элементтерін қабылдаған Пуэрто-Рико этникалық тобы құрылды.

XIX ғасырда Пуэрто-Рикода испандық езгіге қарсы күрес, өзін-өзі басқару және демократиялық реформалар, ең алдымен құлдықты жою үшін күшейді. Бұл күресте пуэрторикалықтардың ұлттық санасы дамыды, өз зиялылары пайда болды, ұлттық әдебиеттер пайда болды. Пуэрто-Риконы американдықтар басып алғаннан кейін 1898, қарқынды өнеркәсіптік даму, қарқынды урбанизация, халықтың тез өсуі, жұмыссыздық жағдайында пуэрторикалықтардың АҚШ-қа жаппай эмиграциясы болды (әсіресе ХХ ғасырдың ортасында). Нәтижесінде Солтүстік Америкада 2 миллионнан астам адам тұратын американдық пуэрторикалықтардың этникалық тобы қалыптасты.

Кәсібі

Негізгі кәсібі – ауыл шаруашылығы (негізінен америкалықтарға тиесілі қант қамысы плантацияларында). Пуэрто-Риконың кейбір тұрғындары өндірісте және көлікте жұмыс істейді. Халық негізінен қызмет көрсету саласында жұмыспен қамтылған. Америка Құрама Штаттарында тұратын пуэрторикалықтар, әдетте, жалақысы төмен жұмыс орындарында жұмыс істейді. Халық қолөнерінің ең дамыған түріне ағаш ою, керамика, қоржын тоқу, кілем тоқу, бас киім тоқу, шілтер тоқу, кесте тігу жатады.

Тұрмыс салты

Отбасының нуклеарлы түрі басым, бірақ көп балалы отбасылар да бар. Нақты тіркелмеген – неке жиі кездеседі. Әртүрлі әкелерден шыққан ана мен оның балаларынан тұратын көптеген матрифокальды отбасылар бар.

Киімдері АҚШ-тың оңтүстігіндегідей киім, айырмашылық — сомбреро.

Тағамдарына негізінен майлар, шошқа еті, картоп, ұн, күріш, көкөністер жатады. Жұмысшылар негізінен жүгері, бұршақ, банан тұтынады.

Халық өнері — ән, би, т.б. жақсы дамыған. Пуэрто-Рико музыкасы испан және африкалық ырғақтардың үйлесімін біріктіреді. Құмар ойыны, ат жарысы, әтеш төбелесі кең таралған.