Пьер Делинь

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Пьер Рене Делинь (фр. Pierre René, vicomte Deligne;3 қазанда 1944 жылы Брюссель туылды) — бельгиялық математик. 1973 жылы толық дәлелденген Вейль гипотезасы бойынша жасаған жұмыстарымен белгілі.

Өмірбаяны[өңдеу]

Пьер Рене Делинь Брюссельде туылып, Брюссельдік еркін университетті тәмәмдады.

Александр Гротендик қоластында докторлық диссертацияны қорғаған Пьер Делинь, Париждегі Жоғарғы ғылым зерттеулер институтында жетекшісімен жұмыс атқарды.1968 жылы Жан-Пьер Серрмен жұмыс істеді. Оған қоса, Пьер қисықтардың модульдерінің кеңістігін сипаттауда Дэвид Мамфордпен қызметтесті. Математиктің Вейльдің үшінші гипотезасының(соңғы дәлелденбеген) дәлелдеуі - ең танымал жұмысы.

Пьер Делинь Француздық ғылым академиясының (1978), АҚШ-тың мемлекеттік ғылым академиясының (2007), Шведтік патшалық ғылым академиясының (2009), Ресейлік ғылым академияларының (2016) шетелдік мүшесі атанған.

Делинь сыйлығы[өңдеу]

2004 жылы, сыйақы жартысы жас ғалымдарды қолдауға жұмсалу керек Бальцан сыйын алған Пьер, Ресей, Украина және Белоруссияның жас математиктеріне конкурс ұйымдастырды[1]. Конкурс жеңімпаздарына үш жылдық стипендия ұсынылды. Делинь осы конкурс үшін арнайы жиналған Ресейлік математиктерден тұратын қазылар алқасының мүшесі. Соңғы рет конкурс Делиньнің жеке қаражатына 2009 жылы өткізілді.

2006 жылдан бастап жас математиктер үшін өткізілетін "Династия" қорының конкурсының ережелері Пьердікіне ұқсас. Қазылар алқасының тізімі Делиньнің конкурсыныкіне ұқсас, ал Пьер оның төрағасы болып табылады (В.А. Васильевпен бірге).

Марапаттары[өңдеу]

  • 1978 жыл — Филдсов сыйлығы
  • 1988 жыл — Швеция патшалық ғылым академиясының Крафорд сыйлығы
  • 2004 жыл — Бальцан сыйлығы
  • 2008 жыл — Вольфтың сыйлығы
  • 2013 жыл — Абелев сыйлығы

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Конкурс Пьера Делиня http://www.mccme.ru/pdc/