Пәтер (фильм, 1960)
| Пәтер | |
| ағылш. The Apartment | |
.jpg) Фильм постері | |
| Жанры | |
|---|---|
| Режиссёрі | |
| Продюсері | |
| Сценарийдің авторы |
Билли Уайлдер |
| Басты рөлдерде | |
| Операторы | |
| Сазгері | |
| Қоюшы суретші |
Александр Траунер |
| Кинокомпания |
The Mirisch Company |
| Дистрибьютор | |
| Ұзақтығы |
125 мин. |
| Бюджеті |
3 млн $ |
| Кассалық түсімі | |
| Мемлекет | |
| Тілі | |
| Шыққан жылы | |
| IMDb | |
«Пәтер» (ағылш. The Apartment) — 1960 жылы жарық көрген америкалық романтикалық трагикомедия. Фильмнің режиссері әрі продюсері — Билли Уайлдер, ол сценарийді И. А. Л. Даймондпен бірлесіп жазған.
Фильмнің сюжеті мансап қуған сақтандыру компаниясының қарапайым қызметкері Си Си Бакстердің (Джек Леммон) айналасында өрбиді. Ол қызметте жоғарылау үшін пәтерін басшыларына көңілдестерімен кездесуге беріп қояды. Алайда, Бакстер өз кеңсесіндегі лифтші қызға (Ширли Маклейн) ғашық болғанда, жағдай күрделене түседі. Ол сүйіктісінің кадр бөлімінің бастығымен (Фред Макмюррей) жасырын қарым-қатынаста екенінен бейхабар.
«Пәтер» фильмін United Artists компаниясы прокатқа шығарды. Туынды көтерген тақырыбына байланысты қоғамда түрлі пікір тудырғанына қарамастан, сыншылардың жоғары бағасына ие болып, коммерциялық тұрғыда үлкен табыс әкелді. Ол 1960 жылдың ең табысты фильмдерінің тізімінде 8-орынға тұрақтады.
33-ші «Оскар» марапаттау рәсімінде фильм он номинация бойынша ұсынылып, оның бесеуін жеңіп алды, соның ішінде «Үздік фильм», «Үздік режиссер» және «Үздік сценарий» аталымдары бар. Актерлер Джек Леммон, Ширли Маклейн және Джек Крушен тиісінше «Үздік актер», «Үздік актриса» және «Үздік көмекші актер» номинацияларына ие болса, Леммон мен Маклейн өз рөлдері үшін «Алтын глобус» сыйлығын алды. 1968 жылы Берт Бакарак, Хэл Дэвид және Нил Саймон осы фильмнің негізінде Бродвейде «Promises, Promises» атты мюзиклін сахналады.
«Пәтер» туындысы барлық уақыттағы ең ұлы фильмдердің бірі болып саналады; ол Америка кино институты (AFI) мен «Sight & Sound» журналының рейтингтеріне тұрақты түрде еніп келеді. 1994 жылы бұл туынды «мәдени, тарихи немесе эстетикалық» құндылығы үшін Конгресс кітапханасының АҚШ фильмдерінің ұлттық тізіліміне енгізу үшін таңдалған 25 фильмнің қатарына кірді.[2][3]
Сюжеті
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Нью-Йорктегі ірі сақтандыру компаниясының қарапайым қызметкері Си Си «Бадди» Бакстердің бір құпиясы бар. Ол мансап баспалдағымен жылдам көтерілу үшін Жоғарғы Вест-Сайдтағы жеке пәтерінің кілтін компания басшыларына береді. Төрт бөлім бастығы Бакстердің пәтерін өздерінің некеден тыс кездесулері үшін кезекпен пайдаланады, ал Бакстер бұл «қызметі» үшін олардың жақсы мінездемесіне ие болып, лауазымын өсіруді көздейді.
Бакстердің жоспары іске асып, компанияның кадр бөлімінің бастығы Джефф Шелдрейк оны бөлім менеджері етіп тағайындайды. Алайда Шелдрейктің де бір шарты бар: ол Бакстердің пәтерін тек өзі ғана пайдаланғысы келеді. Бакстер бұл ұсынысты қабылдайды, бірақ көп ұзамай ол өзі ұнататын лифтші қыз Фрэн Кубеликтің дәл осы Шелдрейктің көңілдесі екенін біліп қояды.
Рождество қарсаңында пәтерде Шелдрейкпен кезекті жанжалдан кейін, Фрэн үмітсіздікке салынып, ұйықтататын дәрі ішіп, өзіне-өзі қол жұмсамақ болады. Бакстер үйіне келіп, оны ажалдан аман алып қалады. Көршісі, дәрігер Дрейфустың көмегімен ол Фрэнге күтім жасап, оны аяққа тұрғызады. Осы бірнеше күн ішінде Бакстер мен Фрэн бір-біріне жақын болып, Бакстердің сезімі одан сайын күшейе түседі.
Соңында Бакстер адамдық ары мен мансаптың арасында таңдау жасауға мәжбүр болады. Шелдрейк одан пәтердің кілтін тағы да сұрағанда, Бакстер бас тартып, жұмыстан өз еркімен кетеді. Фрэн де Шелдрейктің өзімшілдігін түсініп, оны тастап, Жаңа жыл түнінде Бакстерге келеді. Фильм кейіпкерлердің карта ойнап отырған атақты сахнасымен аяқталады.
Рөлдерде
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Джек Леммон — Кэлвин Клиффорд (Си Си) «Бадди» Бакстер, кеңсе қызметкері
- Ширли Маклейн — Фрэн Кубелик, лифтші қыз
- Фред Макмюррей — Джефф Д. Шелдрейк, кадр бөлімінің менеджері, Бакстердің бастығы және пәтерді пайдаланушы
- Рэй Уолстон — Джо Добиш, қоғаммен байланыс менеджері және пәтерді пайдаланушы
- Джек Крушен — доктор Дэвид Дрейфус, Бакстердің көршісі
- Фрэнсис Вайнтрауб Лакс — үй иесі миссис Либерман
- Дэвид Льюис — Эл Киркеби, сақтандыру төлемдері бөлімінің менеджері және пәтерді пайдаланушы
- Эди Адамс — мисс Олсен, Шелдрейктің хатшысы
- Хоуп Холидей — миссис Марджи Макдугалл, Бакстердің барда танысқан әйелі
- Джоан Шоли — Сильвия, Элдің серігі
- Наоми Стивенс — миссис Милдред Дрейфус, Дэвидтің әйелі
- Джонни Севен — Карл Матушка, Фрэннің жездесі, такси жүргізушісі
- Джойс Джеймисон — бардағы аққұба әйел
- Хэл Смит — бардағы Санта-Клаус
- Уиллард Уотерман — мистер Вандерхофф, менеджер және пәтерді пайдаланушы
- Дэвид Уайт — мистер Эйчелбергер, менеджер және пәтерді пайдаланушы
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ The Apartment (1960). The Numbers. Тексерілді, 13 сәуір 2012.
- ↑ 25 Films Added to National Registry (ағыл.), The New York Times (15 қараша 1994).
- ↑ Complete National Film Registry Listing. Library of Congress. Тексерілді, 18 мамыр 2020.
Сыртқы сілтемелер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Пәтер (фильм, 1960) (ағыл.) Internet Movie Database сайтында
| ||||||
