Раздан (қала)
| Қала | |
| Раздан | |
| арм. Հրազդան | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Марз | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
40°30′ с. е. 44°46′ ш. б. / 40.500° с. е. 44.767° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 40°30′ с. е. 44°46′ ш. б. / 40.500° с. е. 44.767° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Бұрынғы атаулары |
1950 жылға дейін — Неркин Ахта |
| Қала статусы |
1959 |
| Жер аумағы |
152 км² |
| Орталығының биiктігі |
1675 ± 1 м |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
41 800 адам (2026) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Телефон коды |
+374 (223) |
Раздан шекарасы
| |
Раздан (қала) (арм. Հրազդան) — Армениядағы қала, Котайк облысының әкімшілік орталығы.[1] 2026 жылғы жағдай бойынша Раздан халқының саны 41 800 адамды құрайды. Раздан - Армениядағы 59 қаланың бірі және халқы бойынша 16-шы орында.[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Раздан Котайк облысында, Ереваннан 50 шақырым жерде орналасқан. Қала сирек ормандармен қоршалған дала аймағында орналасқан және жыл бойы жиі жауын-шашын түсуімен ерекшеленеді. Қатал континенталды климатына байланысты қысы суық, қарлы, жазы жаңбырлы келеді. Раздан өзенінен басқа, оның салалары Какавадзор мен Цахкадзор қала арқылы ағып өтеді.[3]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]1959 жылға дейін ол Ахта ауылы ретінде белгілі болды. 1963 жылы қала құрамына жақын маңдағы Какавадзор, Мак-Раван, Джрарат және Ванатур ауылдары қосылды. Осы кезде қалаға басқа республикалардан тұрғындар көшіп келе бастады. Жаңа үйлер мен мектептер салынды, көшелер абаттандырылды, жаңа саябақтар құрылды. Жақын жерде 1953 жылы салынған су қоймасы орналасқан. Қала маңында, Раздан өзені бассейнінде марганец, фосфор, темір және басқа да химиялық элементтерді қамтитын алтын-темір, мыс-молибден және полиметалл кен орындары табылды.
1950 жылы 19 сәуірде Ахта ауылы қалалық үлгідегі елді мекенге ал 1959 жылы 30 маусымда Раздан қаласына айналды. Қала атауы қала арқылы солтүстіктен оңтүстікке қарай ағатын Раздан өзенінің атымен аталған.
Қазіргі уақытта Раздан — заманауи қалалық шағын аудандар мен саяжай-ауылдық аймақтың үйлесімі.[4]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Раздан өнеркәсіптік орталық және маңызды энергетикалық орталық. Қаладан алыс емес жерде Армениядағы ең қуатты жылу электр стансасы — Раздан жылу электр стансасы орналасқан. Маңызды өнеркәсіптік кәсіпорындарға «Разданмачо» ЖАҚ, наубайхана, ферма, цемент зауыттары және басқалары кіреді.
2009 жылғы жағдай бойынша Разданда 13 мемлекеттік мектеп, 13 балабақша, ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған бір мектеп және бірнеше музыка және спорт академиялары жұмыс істеді. Бүгінде қала орталығында ғимараттар, түрлі бизнес орындары, дүкендер, саябақтар және кафелер орналасқан.[5]
Көрнекі орындары
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қала өзінің әдемі ландшафттарымен, соның ішінде таңғажайып тауларымен, аңғарларымен және ормандарымен танымал. Раздан мәдени мұраға да бай, онда көптеген шіркеулер, монастырьлар және басқа да тарихи орындар бар.
Раздандағы негізгі көрікті жерлер:
- Раздан шатқалы — бұл шатқал Раздандағы әдемі және көркем табиғи ескерткіш болып табылады. Онда таңғажайып көріністер, жаяу жүргіншілер жолдары және шағын сарқырамалар бар.
- Көрме орталығы — Разданда орналасқан үлкен көрме орталығы. Жыл бойы сауда жәрмеңкелері, концерттер және мәдени іс-шаралар сияқты әртүрлі іс-шаралар мен көрмелер өткізіледі.
- Раздан стадионы — бұл заманауи спорт кешенінде футбол стадионы, теннис корты және жабық спорт залы бар. Спорт әуесқойлары үшін танымал орын.
- Раздан өзені — бұл өзен Раздан қаласы арқылы ағып өтеді және балық аулау, қайықпен жүзу және пикниктер сияқты ашық ауадағы іс-шараларға көптеген мүмкіндіктер ұсынады. Өзенде бірнеше әдемі көпірлер бар, соның ішінде 1900 жылдардың басында салынған тарихи аспалы көпір де бар.
- «Хосров орманы» мемлекеттік қорығы — бұл қорық Разданға жақын жерде орналасқан және Армениядағы ең көне және ең үлкен қорғалатын аумақтардың бірі болып табылады. Ол жаяу серуендеуге, кемпингке және жабайы табиғатты тамашалауға мүмкіндік береді.
- Армян бірлігі кресті — бұл ескерткіш Раздан маңындағы төбеде орналасқан және ұлттық бірлік пен бейбітшіліктің символы болып табылады.[6]
Галерея
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Әкімшілік ғимараты
Орталық аудан
Темір жол стансасы
Өнер мектебі
.jpg)
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Города и области Армении. Тексерілді, 9 наурыз 2026.
- ↑ Население Раздан. Тексерілді, 9 наурыз 2026.
- ↑ Азия. Армения. Котайкская область. Тексерілді, 9 наурыз 2026.
- ↑ Раздан. Тексерілді, 9 наурыз 2026.
- ↑ Раздан. Тексерілді, 9 наурыз 2026.
- ↑ Раздан. Тексерілді, 10 наурыз 2026.
| ||||||
