Реакция жылдамдығы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Реакция жылдамдығы- гомогенді жүйелер үшін реакция жылдамдығы деп уақыт бірлігінде реагенттер мен өнімдер концентрациясының өзгеруін айтады. Уақыттың бас кезінде реагенттер концентрациясы ең үлкен, ал өнімдер концентрациясы нөлге тең. Реакция жүруі кезінде реагенттер концентрациясы азаяды, ал өнімдер концентрациясы өседі.

Катализатордың реакция жылдамдығына әсері[өңдеу]

Катализатордың әсері. Катализатор дейтініміз – реакцияның жылдамдығын өзгертіп, бірақ реакция нәтижесінде өздері химиялық өзгермей қалатын заттар.Әрбір реакцияның өзіне лайықты катализаторлары болады, ол катализатор басқа реакцияларға әсер етпеуі мүмкін. Кей жағдайда әр түрлі катализаторлар қолданып, бір заттан бірнеше өнімдер алуға болады. Реакцияға катализатор қатысқандықтан ондағы актив молекулалар саны артады, содан барып реакциялар жылдамдығы артады. Катализаторлар қатты, сұйық және газ күйінде де болады. Қатты катализаторлардың катализаторлық активтігінен айырылып қалуы оның улануы, мұндай заттар катализатордың уы деп аталады

Реакция жылдамдығына реагенттердің табиғатынәң әсері[өңдеу]

Мұнда басты рөлді қосылыстардағы химиялық байланыстардың түрлері, олардың молекулаларының құрылысы атқарады. Әрекеттесуші заттардың жанасу беткейі қаншалықты үлкен болса, реакция соншалықты тез жүреді. Қатты заттың бетін ұсақтау немесе еріту арқылы үлкейтуге болады. Ерітіндідегі реакциялар негізінен өте тез өтеді.

Реакция жылдамдығына температураның әсері[өңдеу]

Газдар арасындағы он градусқа көтергенде реакция жылдамдығы екі-төрт есе өседі. Ерітіндіде жүретін реакциялар үшін температура көтерілгенде, жиірек газдар реакциясындағыдай жылдамдық та солай күшейеді. Температураны өсіргенде молекулалардың саны, яғни соқтығыстар кезінде энергиясы көп молекулалар саны артады және өнімдер тезірек түзіледі.

Реакция жылдамдығына реагенттер концентрациясының әсері[өңдеу]

Әрекеттесу болуы үшін гомогенді жүйеде әрекеттесуші заттар бөлшектері соқтығысуы керек. Соқтығысу саны реактор көлеміндегі әрекеттесуші заттар бөлшектерінің санынан, яғни олардың молярлық концентрацияларынан пропорционалды. Реакция үшін жүйенің берілген көлемінде алынған затың мөлшері көбірек, яғни реагенттердің бастапқы концентрациясы жоғары болса, бөлшектердің соқтығысуы соғұрлым көп және реакция жылдамдығы жоғары болады.

Дереккөздер[өңдеу]

[1]

  1. Оқушы анықтамасы, физика,химия, биология, Арман ПВ баспасы.