Ресейдегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Ресейдің 26 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 16 нысан мәдени, 10 табиғи критерийлар бойынша іліккен[1]. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Ресей аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 24 нысан үміткер ретінде тіркелген[2]. География жағынан нысандардың 16-сы Еуропада, қалғандары Азияда орналасқан.

Тізім[өңдеу]

Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

Координаттары Сурет Аты Мекені Жасалған кезі Тізімге кірген жылы Талаптар
59°57′00″ с. е. 30°19′06″ ш. б. / 59.95000° с. е. 30.31833° ш. б. / 59.95000; 30.31833 (Saint Petersburg) (G) (O) (Я) PalaceSquare.JPG Санкт-Петербург қаласыныӊ тарихи орталығы
(орыс. Исторический центр Санкт-Петербурга)
Санкт-Петербург және
Ленинград облысы
XVIII-XX ғ. 1990 540 i, ii, iv, vi
62°04′17″ с. е. 35°13′39″ ш. б. / 62.07139° с. е. 35.22750° ш. б. / 62.07139; 35.22750 (Kizhi Pogost) (G) (O) (Я) Kishi church 0.jpg Кижи
(орыс. Кижи)
Ең жақын елді мекен: Медвежьегорск
Карелия Республикасы
XVIII-XIX ғ. 1990 544 i, iv, v
55°44′45″ с. е. 37°37′47″ ш. б. / 55.74583° с. е. 37.62972° ш. б. / 55.74583; 37.62972 (Moscow Kremlin and Red Square) (G) (O) (Я) Moscow RedSquare.jpg Мәскеу Кремлі және Қызыл алаӊ
(орыс. Московский Кремль и Красная площадь)
Мәскеу XIII-XVII ғ. 1990 545 i, ii, iv, vi
58°32′00″ с. е. 31°17′00″ ш. б. / 58.53333° с. е. 31.28333° ш. б. / 58.53333; 31.28333 (Veliky Novgorod) (G) (O) (Я) Velikiy Novgorod Detinets 02.jpg Новгородтыӊ тарихи ескерткіштері
(орыс. Исторические памятники Новгорода и окрестностей)
Новгород қаласы
Новгородская облысы
XI —XVII ғ 1992 604 ii, iv, vi
65°05′00″ с. е. 35°40′00″ ш. б. / 65.08333° с. е. 35.66667° ш. б. / 65.08333; 35.66667 (Solovetsky Islands) (G) (O) (Я) Solovetsky Monastery.jpg Соловец монастырі
{({lang-ru|Соловецкий монастырь}})
Еӊ жақын қала: Кемь
Архангельская облысы
XVI-XVII ғ. 1992 632 iv
56°25′00″ с. е. 40°26′00″ ш. б. / 56.41667° с. е. 40.43333° ш. б. / 56.41667; 40.43333 (Suzdal) (G) (O) (Я) Bogolubovo Pokrova na Nerli Cerkov.jpg Владимир және Суздальдіӊ ақ тас ескерткіштері
(орыс. Белокаменные памятники Владимира и Суздаля)
Владимир, Суздаль
Владимирская облысы
XII-XIII ғ. 1992 633 i, ii, iv
55°39′20″ с. е. 37°40′26″ ш. б. / 55.65556° с. е. 37.67389° ш. б. / 55.65556; 37.67389 (Kolomenskoye) (G) (O) (Я) Kolomenskoe Ascension Church only.jpg Коломенскоедағы Вознесения шіркеуі
(орыс. Церковь Вознесения в Коломенском)
Мәскеу XVI ғ. 1994 634 ii
56°18′37″ с. е. 38°07′52″ ш. б. / 56.3103500° с. е. 38.1312000° ш. б. / 56.3103500; 38.1312000 (Trinity Sergius Lavra) (G) (O) (Я) Trinitylavra.jpg Троице-Сергиева лавра
(орыс. Троице-Сергиева лавра)
Сергиев Посад қаласы
Мәскеу облысы
XV-XVIII ғ. 1993 657 ii, iv
65°04′00″ с. е. 60°09′00″ ш. б. / 65.06667° с. е. 60.15000° ш. б. / 65.06667; 60.15000 (Virgin Komi Forests) (G) (O) (Я) Four herous01.JPG Комидағы қалыӊ ормандар
(орыс. Девственные леса Коми)
Коми Республикасы 1995 719 vii, ix

/list/768 768] || x

44°00′00″ с. е. 40°00′00″ ш. б. / 44.00000° с. е. 40.00000° ш. б. / 44.00000; 40.00000 (Western Caucasus) (G) (O) (Я) Rododendron1.jpg Кавказ қорығы
(орыс. Кавказский заповедник)
Краснодарский аймағы
Адыгея республикасы
1999 900 ix, x
55°47′28″ с. е. 49°05′42″ ш. б. / 55.79111° с. е. 49.09500° ш. б. / 55.79111; 49.09500 (Kazan Kremlin) (G) (O) (Я) Spas tower kazan.jpg Казанский кремлі
(орыс. Казанский кремль)
Казань
Татарстан
XVI-XXI ғ. 2000 980 ii, iii, iv
59°57′00″ с. е. 38°34′00″ ш. б. / 59.95000° с. е. 38.56667° ш. б. / 59.95000; 38.56667 (Ferapontov Monastery) (G) (O) (Я) Ferapontovo April 2007 0736.jpg Ферапонтов монастырі
(орыс. Ферапонтов монастырь)
Ферапонтово селосы
Вологодская облысы
XV-XVII ғ. 2000 982 i, iv
55°16′28″ с. е. 20°57′44″ ш. б. / 55.27458000° с. е. 20.96239000° ш. б. / 55.27458000; 20.96239000 (Curonian Spit) (G) (O) (Я) Nidos kopos 2008.jpg Куршская иіні
(орыс. Куршская коса)
Зеленоградск қаласы
Калининградская облысы
Литвамен Flag of Lithuania.svg бірге
2003 994 v
42°03′10″ с. е. 48°17′49″ ш. б. / 42.052972° с. е. 48.297194° ш. б. / 42.052972; 48.297194 (Derbent) (G) (O) (Я) Derbent winter.jpg Дербент көне қаласы, бекеті және шіркеуі
(орыс. Цитадель, старый город и крепостные сооружения Дербента)
Дағыстан VI-XIX ғ. 2003 1070 iii, iv
55°43′34″ с. е. 37°33′18″ ш. б. / 55.72611° с. е. 37.555083° ш. б. / 55.72611; 37.555083 (Novodevichy Convent) (G) (O) (Я) Russie - Moscou - Novodevichy 4.jpg Новодевичий монастырі
(орыс. Новодевичий монастырь)
Мәскеу XVI-XVII ғ. 2004 1097 i, iv, vi
57°39′10″ с. е. 39°52′34″ ш. б. / 57.65278° с. е. 39.87611° ш. б. / 57.65278; 39.87611 (Yaroslavl) (G) (O) (Я) Jaroslavl from Kremlin.jpg Ярославль қаласыныӊ тарихи орталығы
(орыс. Исторический центр Ярославля)
Ярославль қаласы
Ярославская облысы
XVI-XX ғ. 2005 1170 ii, iv
60°05′07″ с. е. 26°57′40″ ш. б. / 60.08528° с. е. 26.96111° ш. б. / 60.08528; 26.96111 (Struve Geodetic Arc) (G) (O) (Я) GoglandZ.jpg Струве геодезиялық иіні
(орыс. Геодезическая дуга Струве)
(2 пункт)
Еӊ жақын қала: Кингисепп
Ленинградская облысы
Норвегиямен Flag of Norway.svg, Швециямен Flag of Sweden.svg, Финляндиямен Flag of Finland.svg, Эстониямен Flag of Estonia.svg, Латвиямен Flag of Latvia.svg, Литвамен Flag of Lithuania.svg, Белоруссиямен Flag of Belarus.svg, Молдавиямен Flag of Moldova.svg, Украинамен Flag of Ukraine.svg бірге
XIX ғ. 2005 1187 ii, iii, vi
69°02′49″ с. е. 94°09′29″ ш. б. / 69.04694° с. е. 94.15806° ш. б. / 69.04694; 94.15806 (Putorana Plateau) (G) (O) (Я) Plato Putorana 03.jpg Путорана мемлекеттік табиғи қорығы
(орыс. Путоранский государственный природный заповедник)
Красноярский край 2010 1234 vii, ix
53°10′25″ с. е. 107°39′45″ ш. б. / 53.17361° с. е. 107.66250° ш. б. / 53.17361; 107.66250 (Lake Baikal) (G) (O) (Я) Olhon Island (Lake Baykal).jpg Байкал көлі
орыс. Озеро Байкал
Бурятия
Иркутск облысы
Сібір федералды аймақ
1996 754 vii, viii, ix, x
56°20′00″ с. е. 158°30′00″ ш. б. / 56.33333° с. е. 158.50000° ш. б. / 56.33333; 158.50000 (Volcanoes of Kamchatka) (G) (O) (Я) Klyuchevskoi.jpg Камчатка жанартаулары
орыс. Вулканы Камчатки
Камчатка
Дальневосточный федералды аймақ
1996 765 vii, viii, ix, x
45°20′00″ с. е. 136°10′00″ ш. б. / 45.33333° с. е. 136.16667° ш. б. / 45.33333; 136.16667 (Sikhote-Alin) (G) (O) (Я) Rock in Sikhote-Alin.jpg Сихотэ-Алин қорығы
орыс. Центральный Сихотэ-Алинь
Приморский аймағы
Дальневосточный федералды аймағы
2001 766 x
50°28′00″ с. е. 86°00′00″ ш. б. / 50.46667° с. е. 86.00000° ш. б. / 50.46667; 86.00000 (Golden Mountains of Altai) (G) (O) (Я) Ukok Plateau 2.jpg Алтын Алтай таулары
орыс. Золотые Алтайские горы
Алтай
Сібір федералды аймағы
1998 768 x
50°16′30″ с. е. 92°43′11″ ш. б. / 50.27500° с. е. 92.71972° ш. б. / 50.27500; 92.71972 (Uvs Nuur Basin) (G) (O) (Я) Uvs-noor.jpg Убсунур шұңқыры
орыс. Убсунурская котловина
Тыва республикасы
Сібір федералды аймағы
(Моңғолиямен бірге Flag of Mongolia.svg)
2003 769 ix, x
71°11′20″ с. е. 179°42′55″ б. б. / 71.18889° с. е. 179.71528° б. б. / 71.18889; -179.71528 (Wrangel Island) (G) (O) (Я) Wrangel Island tundra.jpg Врангель аралы
орыс. Остров Врангеля
Чукотка автономды аймағы
Дальневосточный федералды аймағы
2004 1023 ix, x
60°40′00″ с. е. 127°00′00″ ш. б. / 60.66667° с. е. 127.00000° ш. б. / 60.66667; 127.00000 (Lena Pillars) (G) (O) (Я) Lenapillarsriverview.JPG Ленские столбы
орыс. Ленские столбы
Покровск қаласы
Саха республикасы
Дальневосточный федералды аймағы
2012 1299 viii
54°58′44″ с. е. 49°03′23″ ш. б. / 54.97889° с. е. 49.05639° ш. б. / 54.97889; 49.05639 (Bolghar) (G) (O) (Я) Bolgar.JPG Булгар - архитектуралық-тарихи кешені
орыс. Архитектурно-исторический комплекс Булгар
Ең жақын елді мекен: Болгар
Татарстан республикасы
Приволжский федералды аймағы
X -XV ғ. 2014 981 ii, vi
Chersonesos columns.jpg Херсонес Таврический
Бұл ЮНЕСКО Әлемдік мұраның нысаны Крымда орналасқан, сол себепті Ресей және Украинаның арасындағы бөліс тақырыбы болып келеді.
Севастополь б.з.б.V-XIV ғ. 2013 жыл 1411 ii, v

Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар[өңдеу]

Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
# Сурет Аты Орналасуы Құрылған уақыты Тізімге кірген уақыты Талаптар
1 Ingushetia - Targim.jpeg Асса-Джейрах мәдени-тарихи ландшафты
орыс. Культурно-исторический ландшафт Асса-Джейрах
Ингушетия
Солтүстік-Кавказ федералды округ
б.з.б. V-XVII ғ. 1996 569 көрсетілмеген
2 Sklif 7.jpg Шереметьев графтың «Странноприимный дом» атты архитектуралық-тарихи кешені
орыс. Архитектурно-исторический комплекс «Странноприимный дом» графа Шереметьева
Мәскеу
Орталық федералды округ
XIX ғ. 1996 571 i, iii, vi
3 Валаам (100).JPG Валаам архипелагы
орыс. Валаамский архипелаг
Карелия
Солтүстік-Батыс федералды округ
XIX ғ. 1996 572 көрсетілмеген
4 Sviyazhsk-uspensky&nikolsky-tmpls.jpg Свияжсктегі тарихи ғимараттар кешені
орыс. Комплекс исторических зданий в Свияжске
Татарстан
Приволжский федералды округ
XVI ғ. 1998 1111 көрсетілмеген
5 Иркутск, памятник Александру 3.JPG Иркутск қаласының тарихи орталығы
орыс. Исторический центр Иркутска
Иркутск облысы
Сібір федералды округ
XIX ғ. 1998 1166 көрсетілмеген
6 Russia-Moscow-Cathedral of Christ the Saviour-3.jpg «Храм Христа Спасителя» ғибдатханасы
орыс. Храм Христа Спасителя
Москва
Орталық федералды округ
19941997 1998 1168 ii, vi
7 Rostov kremlin2.jpg Ростов кремлі
орыс. Ростовский кремль
Ростов
Ярослав облысы
Орталық федералды округ
XVII ғ. 1998 1185 ii, iii, iv, vi
8 Pharmacy in Yeniseisk 3.jpg Енисейск қаласының тарихи орталығы
орыс. Исторический центр Енисейска
Красноярск өлкесі
Сібір федералды округ
XVII ғ. 2000 1460 ii, iii, iv
9 Dmitrij church in Uglich.jpg «Димитрия на крови» шіркеуі
орыс. Церковь Димитрия на крови
Углич
Ярослав облысы
Орталық федералды округ
XVII ғ. 2001 1518 i, ii, iv
10 Troizkiy cathedral (Pskov).jpg Ұлы Псков
орыс. Великий Псков
Псков облысы
Солтүстік-Батыс федералды округ
X ғ. 2002 1638 i, ii, iv
11 Петроглифы Сикачи-Аляна 2.JPG Сикачи-Алян петроглифтері
орыс. Петроглифы Сикачи-Аляна
Хабаровск өлкесі
Таяу Шығыс федералды округ
2003 1787 көрсетілмеген
12 Flag of Zabaykalsky Krai.svg Даур қорығы
орыс. Даурский заповедник
Забайкальский өлкесі
Сібір федералды округ
2005 1996 x
13 Остров Беринга.png Командор аралдары
орыс. Командорские острова
Ең жақын елді мекен: Никольское
Камчатка өлкесі
Таяу Шығыс федералды округ
2005 1997 vii, viii, ix, x
14 Flag of Magadan Oblast.svg Магадан қорығы
орыс. Магаданский заповедник
Магадан облысы
Таяу Шығыс федералды округ
2005 1998 vii, viii, ix, x
15 Zapovednik Stolby Krasnojarskij Kraj 03.jpg Красноярс діңгектері
орыс. Красноярские столбы
Ең жақын елді мекен: Красноярск
Красноярск өлкесі
Сібір федералды округ
2007 5113 vii, viii, ix, x
16 Васюган батпақтары
орыс. Васюганские болота
Омбы облысы, Новосибирск облысы, Томск облысы
Сібір федералды округ
2007 5114 vii, viii, ix, x
17 Astrakhan Uspenskii sobor of kreml.jpg Астрахан кремлінің кешені
орыс. Ансамбль Астраханского кремля
Астрахан
Астрахан облысы
Оңтүстік федералды округ
XVI ғ. 2008 5368 ii, iii, iv
18 Ilmenzapoved.JPG Ілмен таулары
орыс. Ильменские горы
Ең жақын елді мекен: Миасс
Челябинск облысы
Орал федералды округы
2008 5388 vi, vii, viii
19 Tanais krep.jpg Танаис ареологиялық мұражай-қорығы
орыс. Археологический музей-заповедник Танаис
Ең жақын елді мекен: Ростов-на-Дону
Ростов облысы
Оңтүстік федералды округ
б.з.б. III-V ғ. 2009 5422 ii, iii, v
20 Astrakhan Kremlin wall.jpgВласьевская башня и Кром.jpgУгличкремль.JPG Ресей кремлдері
* Астрахан кремлі,
* Псков Кромы,
* Углич кремлі
орыс. Кремли России
Астрахан, Псков, Углич
Астрахан облысы, Псков облысы, Ярослав облысы
Оңтүстік, Орталық, Солтүстік-Батыс федералды округтар
XI ғ. 2010 5517 ii, iii, iv
21 Река Бикин.jpg Бикин өзені
орыс. Бикин
Хабаровск өлкесі, Приморск өлкесі
Таяу Шығыс федералды округ
2010 5571 x
22 Moscow, Tsar Court in Izmailovo - Tower and Cathedral.jpg Измайлово кешені
орыс. Архитектурно-парковый ансамбль Измайлово
Мәскеу
Орталық федералды округ
XVII ғ. 2011 5622 ii, iv
23 Капова пещера.jpg Башқұрт Оралы кешені
орыс. Комплекс Башкирский Урал
Башкортостан
Приволжский федералды округ
2012 5666 i, iii, v, vi, viii, x
24 Lake Kenozero.jpg Кенозерский ұлттық паркі
орыс. Кенозерский национальный парк
Архангельск облысы
Солтүстік-Батыс федералды округ
2014 5922 iii, iv, v, vi, vii

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Критерии. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қазан 2012.
  2. Tentative  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. — Ресейдегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізіміне үміткерлер. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 ақпан 2012. Тексерілді, 23 қыркүйек 2011.

Тағы қараңыз[өңдеу]

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]