Рогатка
.png)
Рогатка — бұл қолмен басқарылатын шағын лақтырғыш қару. Классикалық түрі Y-тәрізді қаңқадан тұрады, оның жоғарғы екі ұшына табиғи резеңкеден немесе синтетикалық серпімді материалдан жасалған екі жолақ немесе түтікше бекітіледі.
Жолақтардың екінші ұшы снарядты ұстайтын қалташыққа (платформаға) жалғанады. Ойыншы бір қолымен рогатканың рамасын ұстап, ал екінші қолымен қалташықты артқа қарай тартады — қажетті кернеу арқылы снарядқа күш беріледі. Жолақтар ұзын болған жағдайда, екі қолды толық жазып керуге болады, бұл үлкен лақтыру күші береді.
Тарихы мен қолданылуы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Бастапқыда рогаткалар бұзақы балалармен жиі байланысты болса да, шебер қолданушылардың қолында олар тиімді аңшылық құралы бола алатын. Қорғасын мушкет оқтары, дробь, болат шариктер, пневматикалық мылтық оқтары немесе ұсақ шегелер сияқты снарядтарды ататын рогаткамен құйқылжыған бөдене, қырғауыл, қоян, кептер және тиін сияқты ұсақ аңдарды аулауға болатын.[1][2][3]
Қалташыққа бірнеше шарик салып атқанда, дробовик әсері пайда болады (дегенмен дәлдігі төмен), мысалы, кішкентай құстарды аулау үшін бірден он шақты BB-шарды атуға болады. Сонымен қатар, арнайы тіреуіш (rest) қосу арқылы жебе атуға да болады, бұл орташа көлемдегі аңдарды жақын қашықтықтан аулауға мүмкіндік береді.
Коммерциялық рогаткалар кем дегенде 1918 жылдан бастап шығарыла бастады — сол жылы Zip-Zip атты шойыннан құйылған алғашқы үлгісі пайда болды.[4] Алайда Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары ғана рогаткалар кең танымалдық пен заңдылыққа ие бола бастады. Сол кезде де олар көбінесе үй жағдайында жасалатын. 1946 жылғы Popular Science журналы бұтақталған итмұрын ағашынан жасалған рогаткалармен 8 мм (0.32 дюйм) диаметрлі No. 0 қорғасын дробімен 9 метр (30 фут) қашықтықтан ұсақ аңдарды аулайтын аңшы туралы баяндайды.[5]
1948 жылы құрылған Wham-O компаниясы Wham-O рогаткасын шығарды. Ол үйеңкі ағашынан жасалған және жазық резеңке жолақтармен жабдықталған. Wham-O аңшылыққа жарамды болған, оның тарту күші 200 Ньютонға дейін (яғни шамамен 45 фунт күш) жеткен және жебе тіреуішпен жабдықталған нұсқасы да болған.[1][6]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 1 2 Wham-O Hunting Slingshot. Wham-O Manufacturing Co. 1963.
- ↑ "How to Make a Slingshot for an Arrow". Illustrated World. 37 (1). R. T. Miller Jr.: 318 March 1922.
- ↑ Melchior Menzel. "Rubber Bands".
- ↑ Melchior Menzel. "The ZipZip".
- ↑ Tom Cushing (July 1946). "Rubber-Band Sharpshooter". Popular Science: 154–155.
- ↑ Robert Hertzberg (April 1951). "Return of the Giant Killer". Mechanix Illustrated.