Салпыншақ

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Салпыншақ немесе брелок (фр. breloque) — әшекей, тізбектегі алқа түрінде жасалған, білезік, түйінді шеңбер және тағы басқалар. Әдетте сәндік және жарнамалық мақсаттарда қолданылады. Әдетте кілттерді жоғалту ықтималдығын азайтуға көмектеседі, себебі өлшемнің артуы, түйін салмағы. Негізгі салпыншақ қосымша пайдалы функцияны орындай алады, мысалы, шағын шамды, автокөлік үшін қашықтан басқару құралын, бөтелкесі ашады, ұнтақты қорапты және тағы басқа функцияларды орындай алады. Салпыншақ- әдеттегі кәдесый немесе сыйлық.

Шығу тарихы[өңдеу]

Былғарыдан жасалған бұйымдар ежелгі дәуірден қайтады, олар XVIII ғасырда және XIX ғасырдың екінші жартысына дейін өте сәнді болғаны белгілі. Даландар оларды сағаттарға арналған тізбекте киіп жүрді. Әрбір өзін-өзі құрметтейтін далан әртүрлі тізбегінде әртүрлі материалдардан, негізінен, алтыннан оннан көп бар еді. Бұл әшекейлер көбінесе елеусіз пішінге ие болды және әртүрлі материалдармен керемет талғаммен безендірілді: піл сүйегі, қымбат тастар, эмаль. Ақсүйектік ортада олардың әшекейлер мен олардың киімдерін үйлестіру ережелері дамыды. Бірақ XIX ғасырдың ортасында тізбектегі әшекейлер саны 2-3-ға дейін азайып, олар кәдесыйларды еске түсіре бастады, мысалы, сүйікті әйелді еске алудың негізі. Біртіндеп салпыншақтар әшекей ретінде толық тоқтады. Жиырмасыншы ғасырда олар тек қана бір утилитарлы мақсат үшін - кілттерге арналған суспензия ретінде пайдаланылды. Бірақ бұл сапада тіпті негізгі тізбектер дизайнерлермен танымал болып қалды - басты кейстер, әшекейлер мен сувенирлер пайда болды.