Серахс

Қала
Серахс
түрікм. Sarahs
Әкімшілігі
Ел	ТүрікменстанТүрікменстан
Уәлаят	Ахал уәлаяты
Атырап	Сарахс атырабы
Тарихы мен географиясы
Координаттары	36°31′ с. е. 6°13′ ш. б.36.517° с. е. 6.217° ш. б. / 36.517; 6.217
Орталығының биiктігі	285 ± 1 м
Уақыт белдеуі	UTC+5:00
Тұрғындары
Тұрғыны	31 269 адам (2022)
Серахс
Серахс шекарасы

Серахс (түрікм. Sarahs) — Түрікменстанның Ахал уәлаятындағы қала, Сарахс атырабының әкімшілік орталығы.

Географиялық сипаттамасы

Ол Тежен өзенінің оң жағалауында орналасқан, ол жерде Иранмен мемлекеттік шекара болып табылады. Қаланың қарсысында ирандық тағы Серахс бар. Қоныста Тежен-Мешхед желісінде шекара өткелі және теміржол станцсасы бар.

Тарихы

Мекен өте ұзақ уақыт бойы адамдар мекендеген және суармалы егіншілік орталықтарының бірі болған Серахс оазисінде орналасқан. Оазистегі 120 ежелгі қоныстың ішіндегі ең ірісі Ескі Серахс (ауылдың шығыс шетінде орналасқан) болып саналады. Қоныс біздің заманымызға дейінгі 2-мыңжылдықта болған және 1832 жылы халық көтерілісі басылған кезде парсы әскерлерімен қиратылған. Жарты ғасырдан кейін (1884 жылы) қазіргі Серахс негізі қаланды. Бұл көпұлтты этникалық халқы бар Ресей империясының шекаралық қонысы болды, түркімендер 5%-дан аспайды, ал бұл халықтың жартысы орыс әскери қызметкерлері болды. Патшалық Ресей кезінде Серахс Каспий маңы облысындағы аудан орталығы болған. 1925 жылдан бастап Түркімен КСР-індегі аудан орталығы болды.

Экономикасы және әлеуметтік нысандары

1996 жылдан бері Сарахс Иран-Түркіменстан шекарасындағы бақылау-өткізу бекеті және Теженнен Иранның Мешхед қаласына баратын жүк теміржолындағы вагондардың дөңгелектерін ауыстыру үшін қажет орын болып табылады.

Көрікті орындары

2010 жылы Серахстың ескерткіштері, соның ішінде Ескі Серахс археологиялық кешені, Абул Фазл кесенесі және Меле Хайрам ғибадатхана кешені Түрікменстан үкіметінің «Түрікменстандағы Жібек жолының орындары» жобасының бөлігі ретінде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра нысандарының алдын ала тізіміне енгізілді.