Сиазан
| Қала | |
| Сиазан | |
| әз. Siyəzən | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Аудан | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
41°04′42″ с. е. 49°06′22″ ш. б. / 41.07833° с. е. 49.10611° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 41°04′42″ с. е. 49°06′22″ ш. б. / 41.07833° с. е. 49.10611° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Бұрынғы атаулары |
Кызыл-Бурун |
| Қала статусы |
1954 |
| Орталығының биiктігі |
55 ± 1 м |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
24 100 адам (2026) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Телефон коды |
+994 23 30 |
Сиазан шекарасы
| |
Сиазан (әз. Siyəzən) — Әзербайжандағы қала, Сиазан ауданының әкімшілік орталығы. Сиазан халқының саны 2026 жылғы мәліметтер бойынша 24 100 адамды құрады.[1]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Сиазан - Гилгильчай мен Атачай өзендерінің арасында орналасқан. Батысында Үлкен Кавказ таулары, ал шығысында Каспий жағалауымен шектеседі. Сиазан орналасқан Самур-Дивичи ойпаты қалаға жақын жерде Самур-Абшерон каналы кесіп өтеді. Қала арқылы ұлттық тас жол мен теміржол магистралдары өтеді.
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Қала атауы бір нұсқа бойынша «қара әйел» деген мағынаны, siyə («қара») және zən («әйел») білдіреді. Дегенмен, кейбір аудармаларда «siyahzən» - «аңшы» (немесе «гаравуран», «қара аңшы») делінген. Аңыз бойынша, бұл аймақ жыландарға толы болған, сондықтан да осы атау берілген.[2]
Сиазан маңындағы аймақ ежелгі сауда жолдарының бойында орналасқан. Дегенмен, бұл аймақ ежелгі сәулет ескерткіштеріне бай болғанымен, тұрақты қоныстану орнының бар екендігі туралы ешқандай дәрек жоқ. 1954 жылға дейін қазіргі қаланың орнындағы шағын ауыл Қызыл-Бурун деп аталған. 1959 жылы қарқынды дамып келе жатқан қала Дивичи ауданына қосылды. 1992 жылы Сиазан ауданның орталығы болды.
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Сиазан мұнай өндірісінің орталығы болып табылады, ал Кеңес дәуірінде қалада газ өңдеу зауыты мен асфальт зауыты орналасты. Балық шаруашылығы да жақсы дамыған.
Сиазан қаласы және оның айналасында бірнеше маңызды мәдени орындар бар. Қаланың өзі кеңестік жоспар бойынша салынған қалалық үлгідегі қоныс. Оның көрікті жерлері — бірнеше саябақтар, әзірбайжан қайраткерлеріне арналған ескерткіштер және аймақтың қазіргі тарихына арналған ескерткіштер. Сонымен қатар, Чирах-Қала бекінісі (4-6 ғасырлар). Оның қирандылары бір кездері қуатты болған Каспий (Гилгилчай) қорғаныс шебінің қалдықтарын білдіреді. Ол 18 ғасырға дейін күзет және сигнал мұнарасы ретінде пайдаланылды. Сиазанның оңтүстігіндегі Беш-Бармаг (Бес саусақ) тауы бар. Ежелгі заманда саяхатшылар мен саудагерлер үшін ескерткіш болумен қатар, бұл жер аңызға да бай. Шыңында тілектерді орындайтын бұлақ бар делінеді. Беш-Бармагтың етегінде қажылар үшін қасиетті орын «Пир Хидыр Зунджа» орналасқан. Хурсангала қаласының қирандылары да осында.[3]
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Население Сиазань. Тексерілді, 14 қаңтар 2026.
- ↑ Город Междуречья в Азербайджане. Сиазань.. Тексерілді, 14 қаңтар 2026.
- ↑ Азия. Азербайджан. Тексерілді, 14 қаңтар 2026.
| ||||||
