Сиверс таспасы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Сивера Астрагалы - бұршақ тұқымдасына жататын көпжылдық өсімдік. Қазақстандағы ең үлкен шөптесін таспа. Далада және шағынды беткейлерде, тау адырларынан орта тауларға дейінгі аралықта өседі. Бүкіл Тянь- Шаньға тараған, Жоңғар Алатауы және Тарбағатайда кездеседі. Биіктігі 150 см, бірнеше сабағы бар. Сабақтары жуан, бұтақтанбаған. Келте түктер басқан. Жапырағы жұпсыз, қауырсынды, ұзындығы 30 см дейін, қысқы сағақты, ланцетті жапырақшалар 8 - 14 жұбымен. Гүлдері 3 - 5 - тен қолтық шашаққа қысқа гүлтабанымен жиналған. Тостағанша түтікті, ұзындығы 2см - ге дейін, ланцетті бізше тісті, ақ түкті. Күлтесі бозғылт - сары, тостағаншадан екі есе үлкен, қанатымен қайықшасы жалаудан қысқалау. Мамыр, шілдеде гүлдейді, шілде,тамызда жеміс береді. Тек гүлдегенде ғана емес жеміс бергенде де өте тартымды түр. Жемістері жұмыртқа пішінді, шар тәрізді үрмелі бұршақтар ұзындығы 3 см дейін, сыртқы қабаты қабықты, сыртының қалың түгі оларды киіз шарларға ұқсатады. Балалар жеуге жарайтын тұқымын жейді, жемістерінен ерекше моншақтар жасалынады. Жер үсті бөлігі жас күйінде малға азық болады. Сабағынан жуан жіптер жасайды. Халықтық медицинада жемісі мен тұқымы жүйке ауруларын емдеуге пайдаланады. Болашағы бар декоративті өсімдік. Мәдени түрде зерттелмеген. [1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ Энциклопедиясы, Республикалық ғылыми - танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл