Си Цзиньпиннің Ресейге сапары (2023)
| Си Цзиньпиннің Ресейге сапары (2023) | |
.jpg) | |
| Жүргізілген мерзімі | |
|---|---|
| Жүргізілген Орын | |
| Қатысушылар | |
|
| |
2023 жылғы 20–22 наурызда Қытай Коммунистік партиясының бас хатшысы және Қытай Халық Республикасының төрағасы Си Цзиньпин Ресейге сапар жасады. Бұл оның 2023 жылғы Бүкілқытай халық өкілдері жиналысында төраға қызметіне қайта сайланғаннан кейінгі алғашқы халықаралық кездесуі болды.[1]
Алғышарттар
Сапар Қытайдың Иран мен Сауд Арабиясын жақындастырып, олардың дипломатиялық қатынастарын қалпына келтіруге ықпал етіп, ірі дипломатиялық жеңіске жеткенінен кейін бірнеше күннен соң өтті.[2]
Си Цзиньпиннің Ресейге сапары туралы хабарланғаннан бірнеше сағат өткен соң Халықаралық қылмыстық сот Владимир Путиннің қамауға алынуына ордер шығарды.[2]
Сапардың алдында Си Цзиньпин мен Владимир Путин жеке-жеке мақалалар жариялады. Си Қытайдың Ресей мен Украина арасындағы соғысты тоқтату жөніндегі ұсынысы әлемдік қауымдастықтың көзқарасын білдіреді деп мәлімдеді. Ал Путин өз «ескі жақсы досының» сапарына үлкен үміт артатынын жазды.[3]
Сапар
20 наурыз күні таңертең Си Цзиньпин Мәскеудің Внуково әуежайына келді. 21 наурызда ол Владимир Путинмен кездесті.[4]
Сапар кезінде Путин Ресейдің Қытайдың Украинадағы қақтығысты тоқтату жөніндегі бастамасын талқылауға дайын екенін мәлімдеді. Ол Қытайдың украин қақтығысын реттеу жөніндегі ұсыныстарымен танысқанын және оларға құрметпен қарайтынын да қосты.[5][6]
Реакция
Саясаттанушы Юн Сун Си Цзиньпиннің сапарының негізгі мақсаты Қытай мен Ресей арасындағы екіжақты қатынастарды нығайту болғанын атап өтті.[7] Си Цзиньпиннің Путинмен кездесуі Ресей президенті үшін оның күшейіп келе жатқан оқшаулану фонында пиар-жеңіс ретінде бағаланды. Қытай үшін бұл кездесу Пекиннің АҚШ үстемдігіне бағынудан бас тартуының символдық қадамы болды. Путин мен Си бірін-бірі «қымбатты достар» деп атады. Алайда Қытай ұсынған «бейбіт жоспарға» қарамастан, ол бойынша нақты әрекеттер жасалмады. Путин бұл жоспарды мақтап, оның қабылданбауына Украина мен Батысты айыптады, ал Си Цзиньпин өз позициясын анық айтудан тартынып, қақтығысты тікелей атап өтуден аулақ болды.[8]
Осы оқиға болған күні Жапонияның премьер-министрі Фумио Кисида Киевке Владимир Зеленскийге барды, сондай-ақ 2022 жылғы қырғын орны болған Бучаға да барды. Кисида Ресейдің Украинаға қарсы агрессиясы жай ғана еуропалық мәселе емес, бүкіл халықаралық қауымдастықтың қағидалары мен принциптеріне төнген сынақ екенін де айтты.[9]
CNN шолушысы Стивен Коллинсон Си Цзиньпиннің Мәскеуге сапары АҚШ үшін өте маңызды сыртқы саяси сынақ кезеңінде өткенін атап өтті: бір жағынан, олар Қытаймен жаңа суық соғысқа ұласуы мүмкін қақтығысқа дайындалып жатыр, ал екінші жағынан, Құрама Штаттар «Украинада ХХ ғасырдағы осы қарсыластықтың нұсқасында өз қарсыласымен жанама түрде күрес жүргізіп жатыр».[10]
Дереккөздер
- ↑ 路透社独家：习近平下周就将出访莫斯科 – DW – 2023年3月13日 (қыт.). dw.com. (13 наурыз 2023). Тексерілді, 8 мамыр 2024.
- 1 2 Nectar Gan. Xi makes 'journey of friendship' to Moscow days after Putin's war crime warrant issued (ағыл.) (20 March 2023).
- ↑ Umut Uras, Edna Mohamed and Dalia Hatuqa. China’s Xi arrives in Russia for state visit as Ukraine war rages (ағыл.) (20 March 2023).
- ↑ China's Xi in Russia to meet Putin over Ukraine war (ағыл.) (20 March 2023).
- ↑ Presse. Putin Tells Xi Russia Ready To Discuss China's Ukraine Plan (ағыл.).
- ↑ Xi Arrives in Moscow, Giving Putin Boost Amid War in Ukraine (ағыл.) (20 March 2023).
- ↑ Визит Си Цзиньпина в Москву: причины и цели (орыс.). Голос Америки. (21 наурыз 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 1 мамыр 2023. Тексерілді, 1 мамыр 2023.
- ↑ Andrea Mitchell and Dan De Luce. Xi’s trip to Russia boosts 'dear friend' Putin as China pushes back against U.S. power (22 наурыз 2023).
- ↑ Simone McCarthy No path to peace: Five key takeaways from Xi and Putin’s talks in Moscow. CNN. (22 наурыз 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 31 наурыз 2023. Тексерілді, 22 наурыз 2023.
- ↑ How Xi and Putin’s new friendship could test the US. CNN. (22 наурыз 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 наурыз 2023. Тексерілді, 24 наурыз 2023.