Созақ (көне қала)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Созақ, Хұзақ - ежелгі қала орны. Қала 13 ғасырдың жазба деректерінде Хұзақ деген атпен аталады, ал 16 ғасырдан бастап Созақ деген атпен белгілі.

Географиялық орны[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Түркістан облысы Созақ ауданы Созақ ауылының оңтүстік шетінде орналасқан.

Тарихи сипаты[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Қаланың сырты дуалмен және ормен қоршалған. Онда 500-ге жуық үй болған. Қала маңында егіншілікпен айналысқан мекендер орналасқан. Зерттеу жұмыстарын 1946 жылы Орталық Қазақстан археологиялық экспедиция (жетекшісі Ә.Марғұлан), 1947-48 жылдары Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедиция (жетекшісі А.Н. Бернштам), 1982-83 жылдары бұрынғы Шымкент (қазіргі Халықаралық қазақ-түрік университетінің Шымкент институты) археологиялық экспедиция тобы зерттеген. Олар қаланың 10 ғасырда пайда болып, 18 ғасырға дейін өмір сүргенін анықтады. Созақтың бұрынғы орны Тарсатөбе деп аталады. Ол биіктігі 20 м мұнаралы дуалдармен қоршалған. Қазба жұмыстары барысында үйлердің жұрты, көптеген қыш заттар, хумдар — тамақ, астық сақтауға арналған ыдыстар, тегенелер, қаракөк және көкшіл түсті бояулармен боялған табақшалар, 15-16 ғасырлардағы бірнеше мыс тиындар табылды.[1]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]