Солтүстік Мажарстан таулары

Солтүстік Мажарстан таулары маж. Északi-középhegység
Хаваш тауының көрінісі (599 м), Матра тау жотасы
Сипаттамасы
Теңiз деңгейiнен биіктігі	1014 м
Ауданы	13000 км² (тек Мажарстандағы бөлігі) км²
Орналасуы
47°52′59″ с. е. 19°57′00″ ш. б.47.88306° с. е. 19.95000° ш. б. / 47.88306; 19.95000
Ел	Мажарстан
Солтүстік Мажарстан таулары
Солтүстік Мажарстан таулары Ортаққорда

Солтүстік Мажарстан таулары (кейде Солтүстік-Шығыс Мажарстан таулары, Солтүстік-Шығыс таулары, Солтүстік Мажарстан үстірті, маж. Északi-középhegység) — Мажарстанның солтүстік таулы бөлігі. Ол Мажарстанға іргелес Словакиялық Матран-Слан аймағымен біртұтас географиялық аумақты құрайды. Олар бірігіп Батыс Карпат аймағында жеке, біртұтас геоморфологиялық аумақты құрайды. Таулар бүкіл Солтүстік-Шығыс Мажарстанды бойлай, Мажарстан–Словакия шекарасының шығыс бөлігін бойлай Дунай иілісінен Прешов қаласына дейін кең жолақпен созылып жатыр.

Аудандастыру

Карпат картасы. Солтүстік Венгрия таулары - ашық жасыл түске боялған аймақтың ең оңтүстік бөлігі.

Солтүстік Мажарстан таулары аумағы келесі геоморфологиялық аймақтарды қамтиды.

• Бёржёнь (маж. Börzsöny) + Бурда (Словакия);
• Гёдёлё төбелері (маж. Gödöllői-dombság);
• Черхат (маж. Cserhát);
• Каранч–Медвеш аймағы + Церова үстірті (Словакия);
• Матра (маж. Mátra);
• Бюкк (маж. Bükk);
• Земплен немесе Токай таулары (маж. Zempléni-hegység, Tokaji-hegység).

Словакияның Матра-Сланец аймағына кіретін тау жоталары:

• 

  Мажарстанның географиялық аудандарының картасындағы Солтүстік Мажарстан таулары

  Сланске–Врхи (словак. Slanské vrchy);
• Земплинске–Врхи (словак. Zemplínske vrchy).

Сипаттама

Солтүстік Мажарстан таулары Дунай бұрылысына іргелес Бёржёнь тау тізбегінен басталады, ол Задунай тауларымен түйіседі. Бёржень массиві шамамен 600 км² аумақты алып жатыр, негізінен жанартаулық тектес. Ең биік нүктесі – Чованьош тауы (938 м).

Шығыстағы келесі тау сілемі – Черхат, геологиялық сипаттамалары Бёржёнь сияқты. Мұнда эрозия айқынырақ: Черхат негізінен адырлы, Солтүстік Мажарстан тауларының ең төменгі бөлігі. Мұндағы ең биік нүкте – «Насай» (654 м).

Кекеш, бүкіл аймақтың ең биік нүктесі – 1014 метр, келесі массив – Матрада орналасқан. Дегенмен, бүкіл Матра массивінің орташа биіктігі небәрі 600 метрді құрайды, бұл көршілес Бюккадан аз. Матра да жанартаулық тектес.

Бюкк – әктас тау сілемі; Мажарстандағы ең жоғары орташа биіктікке ие. Ол үңгірлерге бай, олардың кейбіреулерінде ертеде адамдар мекендеген.

Аггтелек үңгірі аймағы немесе «Аггтелек Карст» — мажар-словакия шекарасында орналасқан геологиялық құрылым, онда ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұрасы Аггтелек Карст және Словакиялық Карст үңгірлері, сондай-ақ Мажарстанның Аггтелек ұлттық саябағы орналасқан. Мажарстандағы ең танымал үңгір Барадла – дәл сол жерде орналасқан.

Земплен таулары да жанартаулық тектес; мұндағы топырақтың жоғары сапасы жүзім шаруашылығының дамуына ықпал етті.

Бёржёнь тауларының панорамасы (Дунай–Ипой ұлттық паркі)

Аймақтың табиғи ресурстары

• Қоңыр көмір;
• Құнарлы топырақтар;
• Ағаш;
• Әктас;
• Жүзім шаруашылығы.

Ұлттық саябақтар

• Аггтелек ұлттық саябағы (1985 жылы құрылған);
• Бюкк ұлттық саябағы (1976 жылы құрылған);
• Дунай-Ипой ұлттық саябағы (1997 жылы құрылған).

Табиғатты қорғау аймақтары

• Холлокё (1977 жылдан бастап);
• Шығыс Черхат (1989 жылдан бастап);
• Каранч-Медвеш (1989 жылдан бастап);
• Матра (1985 жылдан бастап);
• Тарнавидек (1993 жылдан бастап);
• Лазберц (1975 жылдан бастап);
• Токай-Бодрогзуг (1986 жылдан бастап);
• Земплин (1984 жылдан бастап).

Суреттер

• 
  Матра
• 
  Аггтелек ұлттық саябағы – Барадла үңгірі
• 
  Ең биік шың, Кекеш